HYRJE 

Partia Demokratike e Kosovės ( mė tej nė tekst PDK ), krijohet nė njė moment tė veqantė tė historisė sonė . Pas luftės heroike tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės dhe dėbimit tė pushtuesit serb, vendosjes sė forcave ndėrkombėtare , fillimit tė organizimit dhe tė ndėrtimit tė institucioneve tė para demokratike tė Kosovės , janė krijuar kushtet e pėrshtatshme pėr veprimtari politike publike.

PDK ėshtė trashėgimtare e strukturave politike tė UĒK –sė dhe e sistemit tė vlerave politike kombėtare pėr liri demokraci e pavarėsi tė Kosovės . PDK identifikohet nė vlerat dhe synimet e organizatave patriotike tė pas Luftės sė Dytė Botėrore , trashėgimtare e luftės sė UĒK-sė dhe vazhduese e realizimit tė synimeve tė saja nė paqe.

Duke dalur nga lufta e armatosur kundėr okupatorit , PDK do tė respektojė pėrkrahjen e popullit qė na u dha nė momentet vendimtare. Ajo do tė ruajė nė kujtesėn e saj tė gjithė ata , qė ranė heroikisht nė beteja , qė u vranė e u masakruan dhe qė vdiqėn nė tortura .

PDK mbėshtet tė gjitha pėrpjekjet pozitive tė bashkėsisė ndėrkombėtare pėr krijimin e parakushteve pėr zgjidhjen pėrfundimtare tė statusit politik tė Kosovės. Nė kėtė fazė ėshtė e domosdoshme tė shfaqet e plotė dhe e dinjitetshme aftėsia jonė pėr tė qeverisur , pėr tė ndėrtuar shtetin demokratik tė sė drejtės, pėr tė ndėrtuar institucionet demokratike , pėr tė rimėkėmbur jetėn politike, ekonomike e sociale, pėr tė rindėrtuar vendin dhe pėr tė arritur e ruajtur stabilitetin dhe sigurinė nė Kosovė dhe rajon.

PDK ėshtė e vetėdijshme se , ashtu si liria qė nuk erdhi pa luftėn e UĒK –sė e tė NATO- s, poashtu as rindėrtimi e zhvillimi i Kosovės s’mund tė bėhet pa punėn , pėrpjekjen e vendosmėrinė tonė, pa ndihmėn politike ekonomike dhe humanitare tė SHBA-ve dhe tė Bashkimit Evropian.

PDK konsideron se nė kėto momente duhet tė arrihet njė bashkim sa mė i gjerė i mendimit politik e demokratik shqiptar nė Kosovė dhe njė angazhim i fuqishėm i tė gjitha energjive krijuese dhe realizuese tė popullit tonė pėr sendėrtimin real tė aspiratave tė tij .

PDK do tė pėrcaktojė si pėrparėsi rindėrtimin e menjėhershėm dhe ndarjen e ndihmave ekonomike nė rajonet mė tė dėmtuara nga lufta si : strehimin e popullėsisė, furnizimin me ujė dhe energji , telekomunikacionin , infrastrukturėn , prodhimin bujqėsor , institucionet arsimore dhe ambientin shėndetėsor .

Pėr PDK –nė, dialogu dhe konfrontimi demokratik i ideve do tė jenė si mjete parėsore pėr tė realizuar emancipimin dhe vazhdimin e procesit tė pavarėsimit tė Kosovės .
PDK ėshtė ngushtėsisht e lidhur me lirinė e mendimit , laicitetit tė shtetit dhe tė shkollės.

PDK konsideron se nė kėto momente duhet tė arrihet njė bashkim sa mė i gjerė i mendimit politik e demokratik shqiptar nė Kosovė dhe njė angazhim i fuqishėm i tė gjitha energjive krijuese dhe realizuese tė popullit tonė pėr sendėrtimin real tė aspiratave tė tij .

PDK do tė pėrcaktojė si pėrparėsi rindėrtimin e menjėhershėm dhe ndarjen e ndihmave ekonomike nė rajonet mė tė dėmtuara nga lufta si : strehimin e popullėsisė, furnizimin me ujė dhe energji , telekomunikacionin , infrastrukturėn , prodhimin bujqėsor , institucionet arsimore dhe ambientin shėndetėsor .

Pėr PDK –nė, dialogu dhe konfrontimi demokratik i ideve do tė jenė si mjete parėsore pėr tė realizuar emancipimin dhe vazhdimin e procesit tė pavarėsimit tė Kosovės .
PDK ėshtė ngushtėsisht e lidhur me lirinė e mendimit , laicitetit tė shtetit dhe tė shkollės.

PAVARĖSIA E KOSOVĖS – KUSHT I DOMOSDOSHĖM PĖR STABILITET NĖ RAJON 

> Pėr PDK-nė pavarėsia e Kosovės mbetet kusht i domosdoshėm pėr paqen stabilitetin nė Kosovė e rajon . Pavarėsia e Kosovės ėshtė zgjidhje reale dhe nuk rrezikon askėnd .
PDK i vė vetes pėr qėllim realizimin e aspiratave tė shoqėrisė civile nė Kosovė pėr pavarėsinė e vendit pėrmes proceseve demokratike.
PDK periudhėn e bashkėqeverisjes me UNMIK-un, OSBE –nė e konsideron kalimtare, gjatė sė cilės periudhė procesi i pavarėsisė do tė kristalizohet dhe realizohet pėrmes tė drejtės pėr vetvendosje tė popullit tė Kosovės.

INTEGRIMET SHQIPTARE NĖ RAJON DHE EVROPĖ 

> Nė kuadėr tė rajonit , PDK rreshtohet pėrkrah forcave politike qė kanė pėr qėllim demokratizimin e tij . Politika e shtypjes dhe e diskriminimit ndaj popujve dhe kombeve ka sjellė pashmangshėm politikėn e konflikteve tė vazhdueshme qė kanė destabilizuar tėrė rajonin .Pa respektimin e tė drejtės dhe vullnetit tė ēdo populli as qė mund mund tė bėhet fjalė pėr demokratizim tė Ballkanit.
PDK mbėshtet pėrpjekjet e forcave politike shqiptare nė rajon, tė cilat kanė pėr qėllim qė me pjesėmarrje nė procesin e integrimeve rajonale dhe evropiane tė realizojnė tė drejtat e pakontestueshme kombėtare.
Politika e PDK-sė do tė synojė qė Kosova tė jetojė nė paqe e demokraci me tė gjitha shtetet e rajonit . Ne jemi pėr bashkėpunim fqinjėsor bilateral e multilateral si nė rrafshin politik , ekonomik , tė mbrojtjes e sigurisė ashtu edhe nė atė arsimor, kulturor, tekniko- shkencor, e sportiv si dhe nė ēdo aspekt tė jetės ekonomiko – sociale.
PDK angazhohet pėr ndėrtimin e njė politike sa mė tė afruar e tė njėsuar me shtetin shqiptar, kombėtare e ndėrkombėtare.

KOSOVA DHE INSTITUCIONET EVROPIANE 

> PDK pėrcjell me interesim tė veēantė reformat e institucriminimit ndaj popujve dhe kombeve ka sjellė pashmangshėm politikėn e konflikteve tė vazhdueshme qė kanė destabilizuar tėrė rajonin .Pa respektimin e tė drejtės dhe vullnetit tė ēdo populli as qė mund mund tė bėhet fjalė pėr demokratizim tė Ballkanit.
PDK mbėshtet pėrpjekjet e forcave politike shqiptare nė rajon, tė crshpejtimin e realizimit tė kėtij qėllimi. Vetėm njė bashkim demokratik i Evropės qė respekton veēoritė e secilit komb dhe di t’i integrojė pėrmes tolerancės dhe solidaritetit , bėhet realitet pėr dhėnien fund tė konflikteve tė armatosura nė rajon .

KOSOVA SHTET ME INSTITUCIONE DEMOKRATIKE > PDK angazhohet qė nė Kosovė tė vendoset shteti i demokracisė parlamentare , ndėrtimi i shtetit tė sė drejtės, ngritja e tė gjitha institucioneve demokratike, sistemi i ri juridik nė tė gjitha nivelet , sistemi bankar dhe strukturat shtetėrore e administrative, pra, pushteti legjislativ , ekzekutiv dhe gjyqėsor .

TĖ DREJTAT DHE LIRITĖ E NJERIUT SIPAS STANDARDEVE NDĖRKOMBĖTARE 

E DREJTA PĖR JETĖ , INFORMIM DHE ZGJEDHJE TĖ LIRA 

> PDK do tė krijojė kushte reale pėr tė garantuar e siguruar nė praktikė liritė e njeriut , tė drejtat politike, zgjedhjet e lira me votė tė fshehtė plurale dhe tė barabartė.
PDK do tė garantojė jetėn e mbrojtur me ligj , tė drejtėn e informimit , lirinė e shprehjes sė mendimit , lirinė e shtypit dhe mediave , tė bindjes e tė fesė , paprekshmėrinė e pronės , lėvizjen e lirė tė njerėzve dhe tė mallrave si dhe lirinė e punės.

TOLERANCA DHE MIRĖKUPTIMI NDĖRETNIK 

> PDK angazhohet pėr barazinė e tė gjithė qytetarėve para ligjit pa marrė parasysh pėrkatėsinė e tyre nacionale, fetare apo racore .
PDK do tė mbrojė dhe garantojė tė drejtat dhe liritė e pakicave kombėtare qė jetojnė nė Kosovė nė pajtim me standardet qė dalin nga Konventat ndėrkombėtare.

MODERNIZIMI I FORCĖS MBROJTĖSE TĖ KOSOVĖS 

> PDK vlerėson si njė ndėr momentet mė vendimtare tė historisė sonė themelimin e Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės dhe luftėn e saj pėr paqe , liri , pavarėsi dhe demokraci .
PDK angazhohet fuqishėm pėr ristrukturimin dhe modernizimin e Forcės mbrojtėse tė Kosovės nė kushtet e krijuara , me objektiv integrimin e saj nė strukturat Evro – Atlantike .
PDK angazhohet pėrherė pėr profesionalizėm dhe ngritje tė aftėsisė sė saj mbrojtėse .
PDK do tė kundėrshtojė energjikisht ēdo tendencė pėr politizimin e forcave Mbrojtėse tė Kosovės .
PDK do tė angazhohet qė statusi , vendi , roli dhe pozita materiale e forcės mbrojtėse tė Kosovės tė rregullohet nė mėnyrė sistemore me ligj.

EKONOMIA E TREGUT 

> PDK angazhohet pėr ekonomi private nė Kosovė , tė bazuar nė ligjet e ekonomisė sė tregut , tė hapur e tė lirė , tė integruar nė institucionet rajonale dhe evro-atlantike. Kjo perspektivė e pėrgjithshme do tė pėrcaktojė orientimin e saj politik , legjislativ dhe administrativ.
PDK do tė angazhohet pėr privatizimin e pronės shoqėrore sa mė shpejt qė do tė jetė e mundur pas zgjedhjeve tė lira.
PDK gjatė fazės tranzitore do tė bėjė pėrpjekjet maksimale tė sanojė pasojat e luftės dhe tė zvogėlojė prapambetjen ekonomike qė karakterizon vendin tonė nė raport me Evropėn. Pėr arritjen e kėtyre objektivave PDK angazhohet nė frymėn e Paktit tė Stabilitetit pėr Evropėn Juglindore qė donatorėve dhe investitorėve tė jashtėm t’ua lehtėsojė rrugėn e realizimit tė projekteve qė kanė tė bėjnė me Kosovėn .
PDK angazhohet qė ekonomia jonė tė adaptohet nė rrethanat e reja qoftė me kontekstin evropian qoftė me atė botėror . Krijimi i njė tregu fleksibil ėshtė njė ndėr objektivat tona.
Duke qenė se konkurrenca e lirė nė treg dhe liria e kėmbimit janė tė domosdoshėm pėr tė stimuluar rritjen e zhvillimit ekonomik, PDK angazhohet pėr njė treg tė fortė dhe konkurues.
Pėr kėtė arsye ekzistenca e njė kornize, qė do t’u mundėsojė forcave tė tregut tė pėrmbushin me korrektėsi rolin e tyre , ėshtė e domosdoshme pėr sukseset ekonomike , dhe paraqet njė kusht pėr njė politikė efikase tė punėsimit .
Nė botėn ku globalizimi dhe progreset shkencore nuk kanė tė ndalur , Partia duhet tė krijojė kushte qė do t’u mundėsojnė ndėrmarrjeve tė prosperojnė dhe tė adaptohen , tė cilat do tė favorizojnė edhe krijimin e ndėrmarrjeve tė reja.
PDK do tė stimulojė , favorizojė dhe mundėsojė krijimin e ndėrmarrjeve duke bėrė lehtėsime dhe duke i zbutur masat administrative….
Zhvillimi i ndėrmarrjeve tė vogla dhe tė mesme paraqet pėr ne prioritet absolut sepse, nė kėto ndėrmarrje ndodhet potenciali mė i madh i rritjes sė rendimentit dhe krijimit tė vendeve tė punės .
PDK do ta orientojė shoqėrinė drejt ekonomisė moderne dhe do tė angazhohet kundėr ēdo ngulfatjeje tė inovacioneve .
Duke qenė se konkurrenca e lirė nė treg dhe liria e kėmbimit janė tė domosdoshėm pėr tė stimuluar rritjen e zhvillimit ekonomik, PDK angazhohet pėr njė treg tė fortė dhe konkurrues .
Duke qenė se , teknologjitė e reja modifikojnė rrėnjėsisht natyrėn e punės dhe i japin organizimit tė punės njė dimension ndėrkombėtar , PDK konsideron se njė nga detyrat mė tė rėndėsishme qė nėnkupton modernizimin , duhet tė jenė , investimet nė kapitalin njerėzor me qėllim qė individėt dhe ndėrmarrmimet shoqėrore dhe ekonomike nga depėrtimet e reja teknologjike nė Kosovė dhe rajon , do tė pėrcillen edhe me njė dozė tė pasigurisė rreth punėsimit tė njerėzve. Pėr kėtė arsye PDK do tė angazhohet pėr krijimin e kushteve tė pregaditjes profesionale tė vazhdueshme kompatibile , konform nevojave tė tregut .

PĖRKUJDESJA SOCIALE 

> PDK ka pėr qėllim mbojtjen e shtresave shoqėrore tė varfėra dhe tė mesme mbi tė cilėt rėndojnė pasojat e luftės. Nė mėnyrė tė veēantė familjet e dėshmorėve , tė tė burgosurve politikė dhe viktimave tė agresionit serbomadh.
PDK do tė angazhohet posaēėrisht pėr t’i ndihmuar ata dhe pėr t’i integruar sa mė denjėsisht nė shoqėri .
PDK angazhohet pėr institucionalizimin e njė fryme tė re sociale qė konsiston nė krijimin e kushteve tė barabarta pėr progres tė ēdo qytetari tė Kosovės.
Periudha e papunėsisė duhet tė shėndėrrohet nė njė periudhė pėr tė pėrmirėsuar kualifikimin profesional.
PDK do tė pėrpiqet tė respektojė normat sociale minimale, t’i ndihmojė familjet qė tė adaptohen nė pėrputhje me ndryshimet dhe t’u ofrojė mundėsi tė reja atyre familjeve qė nuk mund tė ndjekin evolucionin.
Pėr tė krijuar njė mirėqenie tė gjithėmbarshme tė popullit ne do tė angazhohemi;
- tė hapim njė perspektivė tė re pėr qytetarėt e Kosovės,
- tė hapim vende tė reja pune,
- tė mundėsojmė kualifikime tė reja qė do tė jenė nė pėrputhje me standardet evropiane,
PDK do tė angazhohet pėr t’iu siguruar tė gjithė pensionistėve tė drejtėn nė
pension , shfrytėzimin e kėsaj tė drejte universale sociale e njerėzore.
PDK do tė ketė pėrkujdesje tė vazhdueshme pėr tė pėrndjekurit politik, tė tė
gjitha kohrave , pėr familjet e dėshmorėve , pėr invalidėt e luftės dhe pėr tė gjithė ata qė nė forma tė ndryshme pėsuan nga pushtuesi.
PDK do tė pėrkujdest pėr punėsimin e pjesėtarėve tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės .
PDK angazhohet nė gjetjen e mėnyrave mė tė pėrshtatshme pėr tė luftuar problemet gjithnjė e mė urgjente qė lidhen me kriminalitetin , ē’integrimet shoqėrore, pėrdorimin e narkotikėve dhe tė tė gjitha devijimeve tė tjera nė shoqėri.

FĖMIJĖVE – FĖMIJĖRI TĖ LUMTUR

 > Nė pėrputhje tė plotė me Deklaratėn universale tė tė drejtave tė njeriut , me rezolucionet , deklaratat , konventat dhe rekomandimet e OKB-sė , si dhe tė insitucioneve tė specializuara qė kanė pėr objekt eliminimin e tė gjitha formave tė diskriminimit PDK do tė angazhohet qė fėmijėve tė Kosovės pa dallim tė pėrkatėsisė etnike , fetare , gjinore apo racore t’u sigurojė njė jetė tė lumtur dhe me perspektivė.
PDK do tė angazhohet qė e drejta e fėmijėve tė mbrohet me ligj , qė fėmijėve t’u sigurohet mbrojtje sociale pėr zhvillim normal psiko –fizik, fėmijėt tė gėzojnė tė drejtėn e arsimit tė obligueshėm fillor falas.
PDK do tė angazhohet qė fėmijėve si nė qytet ashtu edhe nė fshat t’u krijojė kushte pėr mėsim , dėfrim dhe aktivitete tė ndryshme kulturore sportive dhe rekreative.
PDK do tė angazhohet qė tė ndalojė me ligj punėn dhe eksploatimin e fėmijėve tė moshės jomadhore.

RINIA > Rinia ishte shtylla kryesore e luftės sonė ēlirimtare , ajo do tė jetė forcė kohezive e shoqėrisė nė Kosovėn e Pavarur e demokratike.
PDK e sheh si tė domosdoshme mbėshtetjen e gjithanshme tė rinisė, pėr arsim , edukim punėsim dhe pėrfshirjen e saj me pėrparėsi nė gjithė jetėn politike e shoqėrore tė vendit. Kujdes tė veēantė do t’i kushtojė ngritjes sė tyre profesionale, punėsimit dhe specializimit tė tyre edhe nė botėn e jashtme .
PDK do tė stimulojė tė rinjėt pėr aktivitete rekreative dhe sportive.

EMANCIPIMI DHE TĖ DREJTAT E GRUAS

 > PDK angazhohet pėr emancipimin e shoqėrisė nė pėrgjithėsi , e tė gruas nė veēanti .
PDK vlerėson lartė rolin dhe rėndėsinė e gruas shqiptare gjatė luftės ēlirimtare .
PDK do tė angazhohet qė pėr njė punė me vlerė tė njejtė tė ketė pagė tė njejtė pa dallim gjinie dhe do tė luftojė kundėr ēdo forme tė diskriminimit tė gruas si nė kėtė aspekt, ashtu edhe nė tė gjitha aspektet tjera.
Ne do tė angazhohemi qė tė ndėrmirren tė gjitha masat e nevojshme duke pėrfshirė edhe dispozitat ligjore pėr tė luftuar tė gjitha format e tregtisė me gra dhe tė prostitucionit si deformitete tė shoqėrisė moderne.

KULTURA

 > PDK do tė angazhohet dhe do tė favorizojė njė zhvillim tė gjithanshėm kulturor nė tė gjitha lėmitė me qėllim qė tė vendoset njė ekuilibėr i harmonishėm nė mes tė progresit teknik e teknologjik dhe ngritjes intelektuale e morale tė njerėzve.
PDK do tė angazhohet pėr ruajtjen, kultivimin , pasurimin dhe pėrhapjen e kulturės sonė kombėtare .
PDK do tė angazhohet pėr njė bashkėpunim kulturor kombėtar dhe ndėrkombėtar qė do tė shtrihet nė tė gjitha fushat e aktiviteteve intelektuale dhe kreative qė lidhen me edukimin , shkencėn dhe kulturėn. Bashkėpunimi kulturor kombėtar e ndėrkombėtar do tė ketė pėr qėllim :
- tė shpėrndajė njohuritė dhe tė stimulojė begatinė kulturore;
- tė zhvillojė marrėdhėnie paqėsore dhe tė miqėsisė nė mes tė popujve;
- t’i mundėsojė ēdo njeriu t’i afrohet njohurisė tė shijojė artet dhe letėrsinė e popujve tė ndryshėm , tė marrė pjesė nė progresin e shkencės qė ėshtė arritur nė tėrė pjesėt e botės dhe tė kontribuojė nga ana e tij nė pasurimin e jetės kulturore.

Bashkėpunimi kulturor do t’i kushtojė njė rėndėsi tė veēantė edukimit moral e intelektual tė rinisė nė njė frymė tė miqėsisė tė mirėkuptimit ndėrkombėtar dhe tė paqes.

MODERNIZIMI I ARSIMIT KUSHT PĖR NIVELIZIMIN ME STANDARDET PERĖNDIMORE 

> PDK do tė angazhohet pėr modernizimin e sistemit tė arsimit nė Kosovė, dhe nivelizimin e tij me standardet e shteteve tė demokracive perėndimore.
Njė angazhim tė veēantė do tė kemi nė shtrirjen e arsimit fillor pėr tė gjithė qytetarėt e Kosovės.
PDK do tė ketė synim tė saj tė vazhdueshėm pėrmirėsimin e kushteve tė gjithanshme nė tė gjitha nivelet e arsimit, stimulimin adekuat nė bazė tė vlerave tė punės dhe ngritjes profesionale tė punėtorėve arsimor.
PDK do tė inkurajojė dhe mbėshtesė iniciativėn pėr depolitizimin e sistemit arsimor dhe do tė angazhohet pėr krijimin e kushteve pėr arsimim privat .
PDK do tė angazhohet pėr krijimin e kushteve pėr intelektualėt , specialistėt dhe kuadrot tjerė tė shoqėrisė moderne pėr punė normale shkencore e inovative tė cilėt do tė ēmohen dhe nderohen nga Partia jonė.

POLITIKA SHĖNDETĖSORE 

> PDK angazhohet pėr ruajtjen dhe pėrmirėsimin e shėndetit tė tė gjithė qytetarėve si detyrė pėr krijimin e njė shoqėrie tė shėndoshė nė Kosovė.
Me qėllim qė tė bėjmė kėtė , politika shėndetėsore do tė bazohet nė planifikimin shėndetėsor si detyrė kryesore drejt ristrukturimit tėrėsor tė sistemit shėndetėsor pėrmes elaborimit global dhe tė koordinuar politik pa harruar pėrparėsinė nė ndarjen e mjeteve nė kuadėr tė kėsaj politike.

PĖR NJĖ AMBIENT KUALITATIV TĖ JETĖS

 > PDK angazhohet pėr njė ambient ekologjik kualitativ.
PDK do tė angazhohet pėr ruajtjen e ambientit jetėsor nga ndotja ekologjike, nga shkatėrrimet e pandėrgjegjshme, sidomos tė pyjeve. Do tė angazhohemi pėr planifikim hapsinor dhe planizim urbanistik , pėr rregullimin e territorit dhe planifikimin e hapsirės zhvillimore.
PDK do tė mbėshtet uljen e taksave pėr teknologjinė bashkėkohore qė nuk bėnė ndotjen e ambientit dhe do tė insistojė nė ngritjen e tatimeve ndaj firmave ndotėse tė ambientit.

Prishtinė, 21.05.2000.