BESIMI DHE IDENTITETI

TEMA:

“Nevoja e mjeriut për besim është natyrale dhe e mishëruar në vetë botëkuptimin dhe identitetin”

Dr. FADIL MALOKU

Teza e teorisë marksiste leniniste se; “feja eshte opium per popullin”, në të vërtetë është nje vazhdimesi e nje teorie jo vetëm antifetare por edhe antihumane qe njerzimin e përcolli gadi një shekull dhe se gjatë tërë kësajë periudhe riprodhoi vetëm dhimbje shpirtërore në vetëdijen e vendeve të Europës Juglindore, Lindore, Kinës Kubës, e sidomos Shqipërisë dhe (më pak) Kosovës ku edhe la gjurmët më të dhimbshme.

Mirëpo, meq kjo problematikë nuk është objekt i interesimit tonë ne as që po ndalemi më tepër në të. Cështja në të cilën ne dëshirojmë të fokusohemi kësajë radhe është se; Cfarë roli, në të vërtetë apo çfarë ndikimi mund të ushtrojë feja në gjeneratat e reja të pasluftës në Kosovë. Është interesant se këtij diskursi, gjerë tani askush nga eminencat shkencore e as ato fetare deri ne kete kohe nuk i kushtoi edhe gjithaq vemendje të madhe, që qe mënjanuar një kohë të gjatë nga preokupimi i njerzëve . Filozofët fetar botëror islamist, gjate kulmimit te tyre ne historinë e atehershme te civilizuar kishin hetuar shume mirë se; koncepti i besimit është në esencë kuptimi i tërë sistemit monoteist.sidomos, ngase thjesht për këtë kishin investuar mjaft.

Në këtë drejtim nuk është e tepërt të përmendën sistemi shkollor peripatik (te cilin me vone do ta marrin me një zhdërvjelltësi te pahetueshme evropianët!), i cili nxori eminencat me të shquara pedagogjike islame në këtë kohë.

Dmth. Edukata islame si një bazë e fundamentuar për preokupim të vetin permanent e kishte ; pasurimin e të riut me ide te shëndosha të cilat nuk do të vijnë në kundërshtim asnjëherë me idetë globale të islamit si fe dhe si koncept i te jetuarit të njeriut në këtë botë.Cfarë në esencë prejudikon koncepti i besimit fetar, shtrohet pyetja? Tëmë kjo që rrrallë herë apo pothuajse asnjëherë nuk është shtruar në diskursin tonë edukativ, mirëpo falë të madhërishmit Krijues përherë ka qenë temë diskutimi në mos në sistemet shkollore atëherë bile nëpër kisha e xhamia.

T’i kthehemi pra temes, së lartëpërmendur; çfarë I ofron besimi fetar njeriut të sotëm bashkëkohor, në gjithë rruzullin tokësor?

Oferta e sistemit të besimit fetar (e kam fjalen per diskursin islam), do te thoshja ne Kosoven e pasluftës do të mund të ndihmonte shumë në edukimin e të rinjëve tanë. Me vetë faktin që shqiptarët, rastësisht apo jo rastësisht i përkasin shumicës se këtij konfesioni, që nuk kisha dashur te ndalem në shkaqet dhe arsyet e mbetjes se tyre ne këtë fe, ngase thjesht egziston mundesia e politizimit të tepruar, politizim që pastajë nuk na jap përgjigjen e duhur rreth temës se fokusuar. Pra, cila është oferta e diskursit fetar në shtimin e besimit të rinjëve tanë, në këtë moment? Dhe se dyti a ushtrohet farë digresioni në mes asajë se çfar ofrohet dhe çfar realizohet në këtë drejtim?

Tema këto që diskursi aktual fetar ne Kosovë, do te duhej t’u kushtonte një rendësi të dorës së parë, e them kështu duke pasur parasysh tregun e ofertes pseudofetare që është duke u ushtruar dhe vërshuar ne stilin e plaçkave Tajlandeze (ku çdo gjë të ofrohet para hundve, kurse e jotja është të seleksionosh kerkesat dhe shijet tua!?). Sistemet fetare, e kam fjalën për ato të mëdhatë sidomos, për opinionin tim nuk kanë edhe aq nevojë të dalin në konkurencë me sistemet pseudofetare e të garojnë me idetë e tyre, ngaqë ato janë sisteme dhe diskurse që janë dëshmuar kaherë në aulat fetare, shkencore, e me pak politike. Joshitja e sistemeve të këtilla tek të rinjët tanë sikur është bërë një opsesion të cilin duhet eliminuar. Eliminimi, nuk duhet te shkaktojë skandale ndërfetare, ai duhet ushtruar përmes sistemit të njëmendët të vlerave që i ofrojnë fetë botërore.Dosido, në kushtet dhe rrethanat e një privimi total të rinjëve tanë shqiptar, pra TE NJË ANARKIE TË VËRTETË FETARE, ku bëhet garë për të dominuar opinionin shqiptar me gjithëfarë mjetesh makiaveliste nga ana e organizatave kinse joqeveritare përëndimore, do të thoshja është e pandershme të vrapohet pas ndërgjegjësimit kolektiv të Kosovarëve. Ngase thjesht, shqiptarët e Kosovës, i kanë konzervuar disa vlera madhore të cilat ua kanë lakmi do të thoshja edhe kombet më të mëdha. Një ndër ato vlera madhore është edhe toleranca ndërfetare që ata e konzervuan me shekuj. Nuk ka të ngjarë në historinë e popujve që një komb kaq i vogël për nga numri, të kultivojë kaq gjatë një tolerancë aq të theksuar fetare se sa ata! Kjo është diqka fascinuese! Per mua nje ndër përgjigjet e mundshme rreth kësaj tolerance të theksuar shqiptare, është edhe ajo se ata tragjikisht në historinë e tyre të qenësimit u ndan; politikisht, fetarisht, e që është më e rëndësishme u ndane edhe teritorialisht në pseë shtete.

Diskursi i ndërgjegjësimit të të rinjëve tanë, e kam fjalën kryesisht për ata të rinjë që tani kanë filluar të pllakosën me standardet e”demokracisë” , siq janë ato të; drogës, kriminalitetit, prostuticionit, etj. është një detyrë immediate e shoqërisë shqiptare. për këtë shkak nuk duhet ngurruar asnjë investim në këtë drejtim, ngase këtë e ka dëshmuar edhe e kaluar se nëse institucionet (të cilat momentalisht nuk i kemi!) shtetërore nuk kujdesën për frymën e edukimit të rinjëve , pseudovlerat që inkorporohën tani përmes lloj lloj imponimesh dhe kushtëzimesh nga devijantët jo vetëm përëndimor pëor edhe ata tanë që e kanë shijuar “kulaqin” e botës së çoroditur, do të mund të ç’orjentohej edhe struktura e shoqërisë shqiptare.

Tek shqiptarët, që kanë pasur rastësisht apo jo rastësisht rastin të kenë strukturë të ngjeshur familjare, diskursi i deformiteteve (droga, kriminaliteti, prostuticioni, etj.) shumë vështirë kanë depërtuar. Në traditën e shqiptarëve asnjëherë nuk ka qenë stereotipi i kidnapimit të fëmijëve për qëllim të përfitimit material, ashtu siq po ngjet bie fjala gjatë këtyre viteve të pasluftës. Kjo dukuri e shëmtuar, së bashku me ato të reketimit, kriminalitetit të organizuar, e çka është edhe më tragjike rrjetës së prostuticionit, është pasojë e kontakteve me kulturat që poashtu i luftojnë me sistem ; politik, juridik, policor, etj. Tragjika e ambientimit të këtyre shëmtive, jo vetëm për traditën tonë por edhe për mbarë njerëzimin dhe për të gjitha kohërat, është gjithëmon një sinjal i mjaftueshëm signifikues se diçka nuk është në rregull me sistemin e mbrojtjes sonë intelektuale, fetare,politike,juridike, etj.

Unë do të thoshja, se këto shëmti nuk janë pasojë e ndonjë armiku toë konspirativ (ashtu, siq pretendojnë të thonë disa grupime fetare, intelektuale, politike, etj), por pasojë e gjendjes historike në të cilën Kosovarët e besa e Shqiptarët e Shqipërisë (pas hapjes euforike ndajë çdo gjëje të jashtme) i përjetuan gjatë fundmileniumit të kaluar. Kjo “mrekulli”, ndodhë edhe tek popujt tjerë të cilët i [përjetojnë poashtu dhimbjet e transicionit, mirëpo dallimi qëndron në ate se psh; polaku, hungarezi, slloveni, kroati, e tj. me sistem u kundërvëhën këtyre deformiteteve. Virusi, i këtyre gjërave nuk duhet të na mashtrojë që krahas demokracisë (mozallah!) edhe si kushtëzim të importojmë edhe këto vlera. Thënë më shkurt, kjo asesi nuk bënë të ndodhë!?

Strategjia e dukurisë së akomodimit tek shqiptarët është një fenomen që gjithënjë i ka përcjellur ata gjatë historisë së tyre të bujshme. Ky lloj diagnostifikimi, do të thoshja me kompetencë të plotë do të mund të arsyetohej në cilëndo pjesë të historisë sonë që ta marrësh për objekt të fokusimit. Merre psh. periudhën e Ilirisë, çdo historian (kuptohet i mirëfillët, jo kësi të komunizmit!) do të pohojë se me ardhjen e pushtuesve romak, ilirët (anipse për këtë periudhë ka pak të dhëna faktike) shumë shpejt me aty këtu ndonjë kundërshtim, iu përshtatën rrethanave të pushtimit; merre pastaj ardhjen e turqve në Ballkan (të cilët përdorën një metodë shumë të sofistikuar të animimit të popujve (ate të islamizmit, që shqiptarët i shpëtojë nga konvertimi /me dhunë/ në orthodoksizëm) e cila shqiptarët i shpëtojë në momentete fundit nga bizantizmi i Car dushanit; merre pastajë periudhën prej 1912 e këndej (përkundër kuptohet kryengritjeve të parreshura, por të vetmuara dhe të gabuara në kohë dhe hapsirë!) do hetosh se si ata dijtën të mbijetojnë në mënyrë fenomenale pikërisht në saje të instiktit të akomodimit me pushtuesit sllav; merri tash ardhjen e përëndimorëve dhe analizo vetëm psh. imponimin që na bëhet në mësimin e gjuhës angleze pothuajse në të gjitha shkollat shtëpitë, zyret, rrugët, etj. do të kuptosh dhe do të nxjerrësh një konkludim shumë banal; kush jemi ne? Çfarë populli jemi, kur kush të vjen na e imponon sistemin e vetë ; politik, juridik, ekonomik , e fatlumnisht jo edhe ate fetar, megjithëse edhe këtu punohet me sistem nga disa NGO-ja përëndimore /kam shkruar pakashum numrin e kaluar për këtë problem/ pa pra?

Pastajë, a mund të spjegohet e tërë kjo katrahurë e kësisojt kolektive me një fakt që historianët kanë punë të mirren me të (e si duket i pritojnë kësajë pune t’i hyjnë), e ajo është toleranca që historikisht e kemi dëshmuar. Në esencë, çka nënkuptojmë me tolerancë? Kjo shqiptare, për opinionin tim nuk është tolerancë e mirëfillët! Unë do të thoshja gabimisht e kemi pagëzuar, si tolerancë! Kjo më tepër i ngjanë inferioritetit që e kemi dëshmuar historikisht! Pse dikush do të pyet?

Shkaqet janë të shumta, por më madhori dhe më kryesori është ai; se nuk kemi pasë asnjëherë kulm mbi krye (pardon shtet tonin), i cili do të na mbronte e njëkohësisht edhe do të na forconte bindjen se tolerancën e ushtrojnë vetëm popujt që kanë forcë, kanë energji kolektive, kanë kulturë, kanë durim, kanë sistem, shkurt pra kanë SHTET të tyre.

Vetëm ata popuj (kombe në të vërtetë, se koncepti popull prejudikon një nivel më të ulët të zhvillimit të komuniteteve!) që kanë arrijtur ta posedojnë (power system) fuqinë e sistemit; politik, juridik, ekonomik, kulturor, etj. i cili patjetër identifikohet me fuqinë madhore të shtetit, vetëm ata kanë mundur të bëhen tolerant. Shqiptarët, bile këta të Kosovës kurr në qenësimin e tyre historik nuk kanë pasur kulm (lexo; shtet) të vetin mbi krye! Ai që thotë se jemi komb tolerant, ai e vetëm e mashtron vehtën dhe të tjerët përreth tij. Intelektuali i mirëfillët nuk guxon të bie në gracka të këtilla të pseudoshkenctarëve dhe pseudopatriotëve. Seeps thjesht; nuk është ashtu.

Pra, i tërë ky eskursion i shkurtër i notimit hapsinor nëpër traditën tonë e ka për qëllim që gjeneratat e reja t’i mveshën punës dhe misionit të shenjët të pakryer (dikush, me laps dikush me pushkë, e gjithëqysh dikush me lutje ndajë Krijusit të madhërishëm) për krijimin e zotësisë që të jemi zot në shtëpinë tonë. Ngase, të mos mashtrohemi, ashtu siq po mashtrohën disa të painformuar se gjoja historia (fetare sidomos!) e shqiptarëve të Kosovës fillon prej vitit 2000 e këndej! Historia e shqiptarëve është e lashtë sa edhe lashtësia e Ballkanit. Edhe këtë të vërtetë q’ është edhe më interesant nuk e kanë vërtetuar ata vetë por të tjerët që është një statisfaksion moral për të gjithë neve kullët e Zotit xh.sh.

Dhe të përfundojmë, me një konstatim dhe një fakt të përgjithshëm,se; feja është e vjetër sa edhe vetë gjinia njerëzore dhe se gjatë tërë historisë së qenësimit të tij në këtë botë, nuk ka pasur asnjë popull apo shoqëri që nuk ka besuar në krijuesin e vetë. Ngase thjesht njeriut përveq ushqimit trupor (që është bazë dhe fundament i egzistencës së tij materiale) ka nevojë edhe për ate shpirtëror që e mobilizon ate për të bërat dhe të pabërat në këtë botë.

Thënë më thjesht, feja e luan rolin e katalizatorit dhe mobilizuesit, ate të vetëdijësimit dhe përkujtimit se kush është ai, prej nga vjen dhe ku shkon (pyetje që këto ai/njeriu/ një kohë të gjatë mundohej t’i hulumtojë në filozofi, por pa asnjë sukses!?),në mënyrë që në këtë botë të zbatoj rregullat apo moralin e prejudikuar të krijuesit përmes; Tevratit, Zeburit, Inxhilit dhe Kuranit. Feja pra energjinë e njeriut, përkatësisht të riut tonë të sotëm të dalur pas katrahurës së luftës, ka për qëllim ta shërojë dhe ta pregadisë për betejat dhe pengesat e paqës. Në këtë drejtim të rinjët tanë, duhet të jenë të vetëdijshëm se ajo që e kanë ata në shoqërinë e re, ku në emër të një “lirie dhe demokracie” nuk guxon t’i lëshohet pasioneve të cilat Krijuesi i ynë i Madhërueshëm më s miri na udhëzon se cfarë në essence ne duhet të bëjmë. Sa më të mobilizuar të jemi në këtë drejtim, aq më të pastërt do të jemi në këtë dhe botën tjetër. Zatën ky është edhe një ndër imperativat e fesë . Dhashtë ZOTI dhe i marrim seriozisht, të gjitha këto sygjerime. Amin!