ANALIZE POLITIKE

Dr. FADIL MALOKU

Tani në prag të fushatës paraelektorale për zgjedhjet lokale që do të organizohën në Kosovë në këtë vit, partitë e ndryshme politike me qëllim të animimit apo përfitimit të secilës votë të Kosovarëve, do të fillojnë të rreshtohën dhe barikadohën prapa ideve, programeve, premtimeve  dhe formave të reja për përfitimin e elektoratit Kosovar.

            Është më se e sigurtë se, në mesin e atuve dominante që do t’i përdorin partitë politike jo vetëm shqiptare por edhe të komuniteteve tjera që jetojnë në Kosovë, padyshim do të jenë edhe ato të natyrës ideologjike, etnike, ekonomike,etj. Ç’është e vërtetë këtë kapital të ri që do t’i imponohet elektoratit të pamësuar Kosovar që të votojë sipas shijes e sidomos përshtypjeve premtuese që do t’u ofrojnë kandidatët e partive politike, do të mund ta njohin më detajisht përmes mediumeve që tani kanë marrë formën e këpurdhave pas shiut.

Kjo vlenë sidomos për grupimin e tretë politik(AAK-ja apo PQLK-ja?), i cili ka nevojë të dëshmojë këtë konsumim të  natyrës së infuzionit mobilizues që në këtë fazë të ristrukturimit të gjithëmbarshëm  të jetës politike në Kosovë, më tepër është duke u  përdorur për ta mbajtur të “zgjuar” opinionin Kosovar, se sa për ndonjë veprim tjetër afatgjatë strategjik. Tani, kur në Kosovë nuk ka më ndikim politika e Serbisë, prefiksi i  paraluftës, mbi kulaqin e pavarsisë që e konsumonte diskursi paqësor dikur, më nuk mund të thuhet se është vetëm monopol i sajë por pothuajse i të gjitha subjektëve tjera politike të Kosovës.

            Në këtë kontekst shtrohet pyetja e se athua cilat nga këto subjekte  politike do të dijë të këmbej kapitalin (e  monopolizuar gjertani) mbi “pavarsinë e Kosovës” me ndonjë  kapital  më të prekshëm  për sytë e qytetarit të sotëm të Kosovës? Diskursi mbi pavarsinë, më nuk do të mund të kapërdihet përmes politikës së mbajtjes së konferencave javore dhe disa takimeve joformale, por parasëgjithash me një sistem tjetër imponues, i cili ka parallogarit dhe llogarit e veta që mund të ndikojnë në ngritjen dhe zbritjen e rejtingut politik të liderve dhe partive politike. Kjo frymë, e (do të thoshja rimobilizimit dhe e) presingut apo  kontrollit permanent të liderve lokal, nga ana e verdiktit  do të mund të ishte thikë me dy teha! Ciniku, spjegimin e vetë do të ngulte ta prejudikonte jo përmes ndonjë statisfaksioni praktik por parasëgjithash moral, që për rrethanat tona aktuale Kosovare është shumë i rëndësishëm të zbërthehet.

            Tehu i parë i “kësajë thike”, ka të bëjë më shumë me marrjen e problemeve të përditshmërisë (ujë, rryma, rruga, rindërtimi i shtëpiave,etj.) me të cilat ballafaqohen psh. qytetarët e një regjioni apo prefekture, e që në esencë  si të tilla janë shumë të nevojshme, meqë i takojnë natyrës së spektrit egzistencial, që si të tilla e “largojnë” politikanin lokal nga preokupimi madhor i realizimit të synimit për shtetësi.

            Dhe “tehu tjetër”, që ka të bëjë me intenzitetin e zvogëluar prokupues të politikajve  lokal  lidhur me problemin madhor të  realizimit të identitetit shtetëror të Kosovës

            Situata postkonfliktuoze, konceptin e pavarsisë së Kosovës, më nuk mund ta vënë në shtratin  Prokrustit politik edhe me vetë faktin se ideja e lëvizjes apo moslëvizjes së këtij synimi të banorëve të Kosovës, do të matet edhe me kutet e dioptrisë pozitë opozitë, që gjertani i munguan diskursit politik të Kosovës. Qytetarët e Kosovës, konceptin e pavarsisë së tyre (por edhe ate të Kosovës) do të kenë mundësi ta “prekin” me dorën e tyre të përditshme, vetëm atëherë kur të fillojnë të  funksionojnë logjika e respektimit të ligjeve; juridike, ekonomike, politike, morale,etj. Arkitektët politik të kësaj fryme të ndërtimit të veqantisë shtetërore, partitë politike rivale të kosovës, përherë do të duhet të mendojnë përmes konkurencës së mendimeve (dhe përplot Projekteve alternative nëpër fijokat e tyre), për mungesën e vizioneve afatshkurtëra që e shpojnë tunelin e pavarsisë së Kosovës. Ato, duhet ta kuptojnë, e sidomos ë dijnë të spjegojnë thjesht e më thjesht, se çka në të vërtet është pavarsia e Kosovës? Çka fitojnë dhe çka humbin qytetarët e sajë, poqese arrijnë ta bëjnë realitet këtë synim të shumicës së elektoratit të Kosovës? Si do të arrihet kjo “pavarsi” në rrethanat e një rishqyrtimi serioz të reintegrimit të disa  shteteve Europiane, që  e kanë përvojën  dyqindvjeqare të veqantisë së shtetësisë? Cilat janë hapat konkret, që e qojnë apo e largojnë  Kosovën kah drejtimi i pavarsisë?

Qytetarët e Kosovës, në anën tjetër do të duhej të mësojnë abecen e asajë; çfarë dëshirojnë të besojnë në liderët e tyre partiak? Cilat Parti, apo cilat Programe politike janë më afër me projeksionet e tyre dhe të fëmijve të tyre për të ardhmën? Ata, poashtu duhet të dijnë edhe të rimobilizohën në rast se synimet dhe interesat e tyre (edhe si indivë, qytetarë dhe shtresa shoqërore) pas periudhës së marrjes së pushtetit lokal të liderëve dhe partive të tyre, nuk realizohen!

Ngase, përvoja e shteteve postkomuniste në periudhën e transicionit shumicën e rasteve elektoratin e vetë e ka dëshpruar në premtimet e dhënuna para zgjedhjeve. Kjo përvojë e hidhur, në Rumani, Shqipëri e Kroaci, është një model preventiv dhe një udhërrëfyes i mirë për të mos i përsëritur “gafet” e euforisë tuxhmaniane e asajë berishiane, në stilin e “begatisë dhe përparimit meteorit të vendit të tyre”!

 Qytetarët e Kosovës, dëshirojnë rindërtimin e veqantisë shtetërore ta shohin sikurse procesin e rindërtimit material, i cili , si thuhet”gur, gur është duke u bërë mur”.

            PDK-ja, duket se me idenë e “ngrirjes së raporteve me Administratën e Z.Kushnerit”,po i kthehet definitivisht kursit të brengave dhe problemeve të cilat i vëjnë themelet e diskursit mbi kujdesin e përditshmërisë së  qytetarve të Kosovës. Të njejtën gjë, me sa mund të hetohet konsistojnë ta ushqejnë edhe dy grupimet e reja politike AAK-ja (sidomos)dhe PQLK-ja. Mirëpo, atyre do të thoshja ende u mungon ritmi i frymarrjes dhe i projektimeve maratonike, pastajë ai i fuqisë apo kaqikut të imponimit, që është shumë i domosdoshëm në këtë rast. Kjo është e natyrshme kur të kihet parasysh se janë ende në fazën e “mësimit” të leksioneve të para politike. Dinosauri i vjetër politik, LDK-ja, me imazhin e fituar të paraluftës, sikur ecën me hapa të breshkës! Ajo ende është e tronditur me paragjykimet që ia mveshi vetëvehtës, sidomos me takimin spektakular midis liderit të sajë dhe kryekasapit të Ballkanit,në kohën e bombardimeve të NATO-s, në Kosovë.

Loja e pritjes, (në gabimet e diskursit të sakrificës morale e materiale) duket këtë dinosaur politik anipse ende të pakonsoliduar në infrastrukturë të re politike, e  ka mbajtur ende në një rejting ende të  respektueshëm nga ana e opinionit Kosovar.

Në anën tjetër, rivali i LDK-së, PDK-ja, në stilin e  prijatarit, përmes kontestimit të ashpër ndajë Memorandumit Kushner-_Artemije, llogaritet poashtu favorite e respektueshme në garën që po vjen. Me çka ajo vetën definitivisht e katapultojë në një Parti serioze që dinë çka donë, si ta bënë ate që dinë dhe me çfar mjetesh ate ta bënë. Serioziteti i sajë dhe karizmës së liderit të sajë kohëve të fundit, bënë që  gara parazgjedhore dhe ajo zgjedhore të bëhen më interesante.

Mobiliteti i i theksuar kohëve të fundit i PDK-së, do thoshja do të ndikojë në “zgjimin nga gjumi” të  LDK-së dhe partive tjera të cilat e quajnë vetën të spektrit të qendrës. Vetëknaqësia e paraluftës, se e dominon tërësisht diskursin politik të Kosovës, do të ishte një kalkulim i gabuar i strategëve dhe analistëve të sajë politik. E them këtë ngaqë, lufta solli shumçka të re në jetën politike të qytetarëve të Kosovës. Ajo solli pandamin, i cili në shtetet me demokraci të gjatë është i nevojshëm sikur buka dhe uji, për zhvillimin e jetës plurale! Pandami, pra rivali politik mobilizon e jo rezignon kumdërshtarin, tekefundit ky rimobilizim do të bëjë që edhe taborri tjetër rivalizues i LDK-s të mobilizohet me Projekte dhe detyra të ndryshme mobilizuese të cilat përmes konkurencës në Programe do të mund ta nxirrnin Kosovën nga errësira e paragjykimeve të krijuara pas luftës nga qarqet e ndryshme për Kosovarët. Tekefundit, këtu qëndron edhe poenta kryesore e demokracisë, që me programe të shëndosha liberale të hyhet në lojën e konkurencës së mirëfillët. Demokracia, “brirat” e vetë lakmues i ekspozon nergut përmes konkurencës së ideve, programeve dhe projekteve, që duhet apo i kanë imponuar partitë e ndryshme politike.

Përvoja e dëshmimit, të Projekteve, Programeve dhe ideve që e finalizojnë synimin dhe interesin nacional të Kosovarëve, nga ana e Partive politike po ofrohet. Ajo, përveq senzibilizimit të bindshëm dhe atij të sipërfaqshëm, duhet të ofrojë edhe dëshminë e pjekurisë  në garën e parë historike për ta. Kosovarët, asnjëherë në historikun e qenësimit të tyre; etnonacinal dhe etnopolitik, si sivjet nuk kanë pasur rastin që  para syve të qendrave të vendosjes dhe të opinionit botëror të dëshmohën me përkatësinë e tyre Evropiane!

Zgjedhjet, e më vonë edhe instalimi i legjitimitetit demokratik në Kosovë, janë një sfidë që Kosovarët mund dhe dijnë ta dëshmojnë në favor të vetin. Në këtë drejtim lypset vetëm një mirëkuptim, një tolerancë dhe një bashkëkuptim të problemeve me të cilat ata në këtë milenium po ballafaqohën, të gjitha tjerat vijnë vetëvetiu, dhasht Zoti dhe u bëftë ashtu.Amin!