ZGJEDHJET POLITIKE NE KOSOVE

CILAT JANË ADRESIMET E POLITIKAJVE LOKAL NË ZGJEDHJET E TETORIT?

Dr. FADIL MALOKU

Në dhjetë vitet e fundit, çështja e imponimit publik e diskurseve të ndryshme politike që vepronin në Kosovë, si edhe roli i të folurit para masave të gjëra popullore  ishte pothuajse një ankth që vazhdimisht shoqërohej me frigën  sygjestive  të policisë dhe gjygjësisë serbe që i përcillte aktivistët politik shqiptar. Në anën tjetër ky lloj i animimit publik politik për mënyrën e sjelljes së qytetarëve (anipse pa ndonjë koncept dhe sistem të definuar asnjëherë!) e i gjeneruar kryesisht nga lëvizja paqësore  që personifikohej atëbotë përmes LDK-s, ishte i hendikepuar dhe i privuar edhe nga elementi i një oponenti të fuqishëm  politik i cili ate do ta kanalizonte në rrjedhat e një përvoje të re demokratike ashtu siq zakonisht po bëhej në pothuajse të gjitha vendet postkomuniste të Evropës Lindore.

Të dy këto paradispozita (ankthi dhe friga nga eksponimi publik së bashku me mungesën e potencës opozitare), bënë që diskursi demokratik asnjëherë në Kosovë të mos marr trajtën dhe formën e  një lloj demokracie të mirëfillët. Nga kjo distancë kohore fitohet përshtypja, se politika e kësajë periudhe, sikur nuk e kishte imperativ dhe preokupim demonstrimin e bindshëm të ideve, bindjeve dhe interesave të veta, por kryesisht është orjentuar më tepër në ruajtjen e qetësisë dhe stabilitetit në Kosovë, apo siq thuhej atëbotë substancës kombëtare. Në të vërtetë, kjo periudhë ishte një lloj pushimoreje historike para furtunës, për t’i konsoliduar më mirë radhët për momentin tjetër të rëndësishëm historik të fundit të mileniumit.

Në anën tjetër, pikërisht ky rezignacion improvizues i shqiptarëve të Kosovës pushtetit serb,  ia zgjaste mbijetimin dhe funksionalizimin e idesë së serbizimit të Kosovës, si pjesë integrale e ish Jugosllavisë. Në të vërtetë, ai rezultoi siq do të shihet më vonë me frustrimin kolektiv të shqiptarëve të Kosovës, i cili do shpërthej në vitin 1998/9  me aplikativitet masiv, të paparë ndonjëherë në historikun e qenësimit të shqiptarëve në tërërsi!

            Këtyre ditëve, me të filluar promovimi (ideve, interesave dhe bindjeve) i fushatës elektorale, shqiptarët e Kosovës së bashku me shumicën dërmuese të komuniteteve lokale, koncepti dhe fryma e natyrës së politikës ka filluar të ringjallet sipas një skeme tërësisht të re dhe të pa provuar  ndonjëherë në analet e diskursit të tyre politik. Në të vërtetë, forma e komunikimit apo mjeshtria e të folurit, me qëllim të animimit dhe senzibilizimit të qytetarëve, si një ndër metodat më bindëse në demokracit përëndimore, tregon qartë dhe thjesht se si duhet imponuar apo si duhet pushtuar e zotëruar interesimet e fokusuara (më parë!) të elektoratit përkatësisht qytetarëve të një vendi qoftë ai demokratik (që kanë një përvojë të gjatë në këtë drejtim) apo postkomunist (që nuk kanë përvojë).

            Për këtë metodologji të pushtimit e zotërimit të mendjeve dhe zemrave të ithëtarëve të një partie apo diskursi të caktuar politik, do të thoshnim flet edhe një fakt i cili na është i njohur pothuajse të gjithëve.

Në truallin e Europës, bie  fjala  (përpara përafërsisht 486 viteve.pe.r, në provincën e atëhershme Greke të Sicilisë dhe qytetin e sajë Sirakuzën) retorika si mjeshtri e bindjes dhe e animimit të opinionit publik shfaqet me fitorën e demokracisë mbi  jodemokracinë  (në rastin e Sirakuzës  –  tiranisë).

             Siq mund të hetohet edhe nga promovimet e këtyre ditëve të kandidatëve për vendet udhëheqëse të departamenteve lokale  nëpër Prefektura, koncepti dhe strategjia e koketimit me elektoratin, pra potencialin votues i cili këta kandidat drejtëpërdrejt i katapulton në vende kyqe për këto departamente, ende nuk i ka kaluar suazat e tensionimit alarmues, në mënyrë që organet e OSBE-s UNMIK-ut apo (larg mendsh!) të KFORI-t,  t’i bëjë  intervenuese!

Në tërë këtë lojë ende në suaza improvizuese (ngaqë kandidatët dhe partitë që i përfaqësojnë  ata ende nuk i kanë hapur të gjitha letrat premtuese!), është interesant të anlizohën; stili, metodologjia apo edhe mënyra e të folurit të këtyre mini ministrave, prefektëve lokal, prej të cilëve do të mvarën shumë zhvillimi, rindërtimi dhe ringjallja e tërësishme e ekonomisë, politikës, kulturës, jurisprudencës,etj. lokale të Kosovës.

            Në këtë drejtim,është interesant të bëhet edhe një analizë (për të cilën nuk besojë se e kanë në itinerarin e tyre as kandidatët që kandidohën e as shtabet e tyre elektorale!) lidhur me “fjalimet” e tyre para elektoratit votues. Fjalime dhe oratori këto që sukcesisvisht do të mund të transponoheshin në  tri komponente kryesore.

            Komponenta e parë që mund të pagëzohet apo shquhet si  fakt presidencial, ka të bëjë kryesisht me disa  koncepte të cilat janë tejet të rëndësishme në fazën elektorale të kandidatve që e pretendojnë postin e të parit në Prefekturat e Kosovës.

Cilësit kryesore të kësajë mënyre imponuese në animimin e elektoratit (tashma pakashum edhe të vetëdijshëm) Kosovar, do të thoshnim janë mungesa e oscilimi dhe e  dallimit të madhë në emocionalitet dhe tonalitet; pastajë në zgjedhjen dhe përdorimin e vetës së parë; në përdorimin e shprehjeve figurative; në përmbajtjen e cili nuk prezentohet me fraza të thjeshta por  asosh që i absorbon më leht dhe më kuptueshëm niveli (arsimor pastaj ai i moshës dhe ai i strukturës gjinore) i elektoratit.

Komponenta e dytë, që konsiderohet si komponentë e lidhur drejtëpërdrejt me diskursin partiak, është në realitet një strategji që zakonisht konfrontohet apo është në kundërshtim me të parën, në mes shumë shkaqeve edhe për shkak se kjo i toleron oscilimet emocionale dhe tonalitetin e kndidatit gjatë ofensivës elektorale. Arma kryesore e kësajë komponente është kryesisht koncepti i solidaritetit dhe ai i përkatësisë (në rastin tonë përkatësisë etnike) apo veqantisë, në mënyrë që Projekti i kandidatit shpalohet si Projekt i cili i synon apetitet dhe interesimet e fokusuara të qytetarëve. Kjo mënyrë e animimit të elektoratit, siq është ky i Kosovës i dalur nga katrahura e pasluftës është shumë lehtë të manipulohet në idetë e mëdha, siq janë ajo e pamvarsisë, krijimit të Parlamentit, institucionit të Presidencës, etj..

Komponenta e tretë, që në terminologjinë e zakonshme  politike konsistohet si komponenta idiomatike, e cila e apostrofon   kryesisht anën figurative të folurit apo fjalimit para elektoratit, pastajë stilin e oratorit dhe në fund individualitetin e tij si kandidat potencial votues . Sa dhe si  do të jenë prezente këto tipe apo këto komponente në oratorinë e kandidatëve të ndryshëm për poste nëpër prefekturat e Kosovës  në zgjedhjet lokale, nuk ka ndonjë rregull të shkruar, por është më se e qartë se një radhitje e logjikshme do të ishte më se e rekomanduar për kandidatët tanë që po marrin pjesë në zgjedhjet lokale të tetorit.

Ky rekomandim, do të thoshnim në bazë të një analize të ekspertve të IDERK-t (Instituti për Demokraci dhe Relacione Etnike i Kosovës), do të duhej të kishte një radhitje të këtillë; së pari do të preferohej komponenta presidenciale pastaj ajo partiake dhe në fund ajo idiomatike.

Gjatë fushatës elektorale, e cila veq ka filluar të futet në rrafshin e imponimit gradual të ideve dhe kandidatve lidhur me shum probleme në të cilat aktualisht përplaset Kosova, kemi shumë indikacione të këtyre tri komponentave. Mirëpo, sa do ta ekonomizojnë në veqanti kandidatët e propozuar nga partit e ndryshme politike konceptin prejudukues të komponenteve të mësipërme,  për  Prefektit të qyteti mbetet për të parë. E themi kështu, ngaqë, ky pozicion ofron mundësit maksimale të identifikimit (edhe të përdorimit) të problemeve që e mundojnë qytetarin e thjeshtë të qyteteve të Kosovës. Bile kjo do të vlejë më shumë për sidomos kryeqendrën e Kosovës Prishtinën, e cila ka nevojë më shumë se qytetet tjera për  definimin e preokupimeve  dhe problemeve që e rëndojnë ate në përditshmërinë gadi kaotike në disa segmente të jetës.