REGJISTRIMIN E POPULLSISE NE KOSOVE

PSE PO NGEC PROCEDURA E REGJISTRIMIT NË KOSOVË?

Dr. FADIL MALOKU

Këtyreve ditëve, Kryeadministratori i Kosovës Z. Kushner, së bashku me shefin e OSBE-së, z. Evans ndezën dritën e alarmit për rrjedhat, përkatësisht neglizhencën që është duke u bërë përkitazi me ecurit e regjistrimit cibvil të popullsisë së Kosovës. Ky deklarimi i tyre publik apo thënë më mirë ky mesazh i tyre, nuk është edhe i rastësishëm, kur dihen detyrat dhe obligimit që kanë marrë mbi supet e tyre këta dy njerzë të Administratës civile ndërkombëtare, lidhur me instalimin e demokracisë në Kosovë, e më këtë së bashku edhe parapregaditjet për legjitimitetin e ri të Kosovës në periudhën e ardhshme trevjeqare.

Por, të shohim që’i shtyri këta dy kryeparë aktual të Kosovës t’u bien këmbanave të alarmit rreth një çështjeje që nuk ka pasur edhe aq nevojë të ngrihet pluhur. Së pari, sipas kësajë logjike publike, zvarritja e regjistrimit detyrimisht do t’i prolongojë zgjedhjet lokale të vjeshtës, kurse prolongimi i zgjedhjeve domethënë automatikisht do ta kushtëzojë e besa edhe kontestojë legjitimitetin ( e ashtuquajtur demokratik!) e pushtetit të ardhshëm aq të proklamuar për Kosovën, ndërsa çdo vonesë e promovimit të këtij legjitimiteti të padefinuar ende sa duhet nga ekspertët e ndryshëm, me siguri do të ndikojë edhe në definimin e statusit final të Kosovës, që për Z. Kushner dhe Z. Evans do të thotë mosukses i misionit të OKB-s në Kosovë!

Për të mos e lejuar tërë këtë skenar të mundshëm kompromitues, së pari për Administratën civile ndërkombëtare, e më pastajë edhe për subjektët politikë shqiptar përkatësisht partitë politike që e kanë fuqinë e animimit më të madhë, Z. Kushner së bashku me Z. Evans, ndezin dritën e kuqe dhe kërkojnë shpëtimin në angazhimin e gjithë mekanizmave të ndryshëm politikë e jopolitik, shtetëror dhe joshtetëror, për ta realizuar Projektin e regjistrimit civili. Shikuar kështu me dioptrinë sociologjiko – politike dukuria e regjistrimit të popullsisë, pa hyrë në domosdoshmërinë e ndryshimit të kritereve me të cilat insistohet të ushtrohet ai, del se konfuzioni, paqartësit dhe vonesa e tepruar janë kryesisht pasojë e sidomos dy komponentave të rëndësishme, që me këtë rast ose janë nënçmuar, ose janë stimuluar si margjinale.

E ato për mendimin tonë janë; a/ Menaxhimi tejet i dobët i Stafit ndërkombëtar (apo qytetar, për të cilin nuk kam informacione të duhura relevante) i cili e ka marr përsipër realizimin e objektivave të Projektit rreth këtij regjistrimi tejet të rëndësishëm për Kosovën, dhe ; b/ Hezitimi i tepruar i faktorit apo subjektit politik shqiptar, i cili edhe sot e kësajë dite nuk e ka të qartë (ndoshta pse nuk i është spjeguar e komunikuar sa dhe si duhet, nga grupi i menaxhimit!?) vizionin, rrjedhën dhe rëndësinë e rrumbullaksimit të këtij procesi dhe kësajë nevoje për Kosovën e pasluftës.

Në këtë kontekst, unë do të shtoja, ndër tëra mangësit e theksuara të këtij Projekti, më i rëndësishmi është ai i strategjisë së imponimit përkatësisht animimit në opinionit vendas të Kosovës, i cili kur të bëhet bashkë me komponentat e sipërpërmendura të neglizhencës byrokratike të UNMIK-ut dhe OSBE-s, atëherë bëhet shumë i qartë përse e gjithë kjo ngecje, përse i tërë ky indeferentizëm, përse shkurt nuk shkon hesapi sipas hapave të paraparë të menagjerit që e udhëheqë këtë Projekt. Përfundim ky i cili e shtynë sot z. Everts e Z. Kushner, e nesër edhe dikend nga subjektët politikë shqiptarë, të alarmohën.

Tekefundit, bashkëqeverisësit përveq përgjegjësisë (sidomos asajë politike) së misionit që u takon administratorëve të jashtëm, në rastin e (mos)suksesit të këtij Projekti, ata mbajnë edhe përgjegjësinë e mbajtjes së zgjedhjeve, instalimit të legjitimitetit demokratik, e me të gjitha këto edhe zbatimin e asajë që po quhet Rezolutë 1244 e OKB-s.

Makineria joefektive, do të thoshja jo tipike e rutinizuar byrokratike e mbanë dozën e përgjegjësisë më të madhe të vonesës së konsiderueshme të regjistrimit të popullsisë në Kosovë. Kësajë kur t’i shtohen; mungesa e inkurajimit total medial (RTK-s, Radiove, Gazetave Ditore,etj) dhe mosangazhimi i duhur i subjektëve politikë shqiptarë, të cilëve si duket (disave nga ata) u konvenon kjo neglizhencë dhe mosazhuritet i tillë i administratës ndërkombëtare të UNMIK-ut dhe OSBE-së, atëherë bëhet e qartë se ku qëndrojnë shkaqet e një vonese të tillë në regjistrimi civil të Kosovarëve.

Ditëve të fundit, poashtu nga ana e disa turist menagjerëve ndërkombëtarë, të thirrur si përforcues në këtë Projekt nergut për ngritjen e rejtingut të fushatës së regjistrimit, rastis të ndëgjosh edhe gjëra të tilla si psh. gjoja ngurrimi në regjistrim, qytetarëve të Kosovës mund t’u kushtojë me mosshkuarje në pushime verore?! Thuase, regjistrimi civil prej të gjitha objektivave gjenerale e specifike , për synim kryesor e ka shkuarjen e Kosovarëve në pushime verore!? Imponimet e kësisojta antipropaganduese (e për shum kend edhe qesharake!) jo vetëm që nuk e stimulojnë animimin e opinionit Kosovar për t’u regjistruar sa më shpejt në “Prokurorinë” e administratës ndërkombëtare,por përkundrazi e largojnë ate nga esenca e rëndësisë së këtij Projekti për Kosovën.

Karremi i “pushimeve verore” dhe i atyre mbi “pajisjen me letërnjohtime” nuk mund të shquhet si ndonjë argument joshës për mentalitetin e qytetarëve të Kosovës, ngase thjesht Kosova nuk e ka arritur standardin e preokupimeve personale të një gjermani, anglezi, apo amerikani. Në mentalitetin e qytetarit Kosovar të pasluftës, përkundër të gjitha vështërsive të natyrës materiale, kam përshtypjen se diskursi i politikës, dmth. i asajë se çfarë kornize politike do të marrë Kosova, është ende rrafshi më i preferueshëm për të ndërmarrë Projekte të rëndësisë vitale për Kosovën. Këtë leksion si duket byrokracia neglizhente dhe apatike e Z. Kushner dhe Z. Evans, ende nuk e ka kuptuar si duhet. Regjistrimi civil, si pjesë e rëndësishme e strategjisë së instalimit të legjitimitetit dhe kornizimit politik në realitetin e ri të Kosovës, pa përkrahjen e subjektëve kryesor politik (PPDK-s, LDK-s, Aleancës, Qendrës Liberale,etj.) dhe pa ndonjë ofensivë të ngjeshur mediale zor se mund të realizohet në afatin e paraparë.Tekefundit këtë model imponues të ndrrimeve përmes sistemit të Projekteve që qojnë peshë të madhe në procesin e krijimit të legjitimiteteve të reja demokratike dhe kreimit të identiteteve shtetërore, e kanë përdorur pothuajse të gjitha shtetet postkomuniste. Le të marrim si shembull rastet e Kroacisë, Sllovakisë, Hungarisë, Sllovenisë, ku sistemi medial dhe ai politik kanë arritur të transformojnë edhe pjesët apo shtresat më konzervative shoqërive në fjalë.

Sa do të efektivizohet koncepti dhe strategjia e regjistrimit civil në Kosovë, në favor të krijimit të parakushteve elementare për një shoqëri që dinë dhe donë të mësojë rregullat e respektimit të ligjit dhe vlerës së demokracisë , mbetet për t’u parë muajt e ardhshëm. Këtë barrë, dhe obligim pas (mos)susksesit eventual nuk do ta bartë vetëm Z. Evans dhe Z. Kushner, por mbarë qytetarët e Kosovës. Regjistrimi civil duhet të kuptohet si një sfidë pozitive i cili ka për qëllim të krijimin e parakushteve për rindërtimin e institucioneve të pavarura të Kosovës, e jo si argument kundërthënës dhe konfuziv për rregullimin e çështjes së statusit politik të Kosovës. Ngase thjesht, gjerë te ky qëllim ka mjaft punë dhe obligime tjera shumë më të rëndësishme.