ANALIZE POLITIKE: RUGOVA APO THACI

RUGOVA APO THACI

Dr. FADIL MALOKU

Shikuar nga aspekti i konkurencës politike, identifikimi i tri diskurseve, pra tri koncepteve të barikaduara politike, që pakashum janë pasojë dhe rezultat I verdiktit të zgjedhjeve locale, siq do të thoshte ciniku është një domosdoshmëri dhe nevojë e mirëseardhur për shoqërinë e re postkomuniste shqiptare në Kosovë, ngase kështu përmes këtij trivialiteti konkurues krijohën edhe paradispozitat e para politike për demokraci të mirëfillët. Në anën tjetër për bindjen e realistit në një shoqëri të tillë ku mungon kultura minimale e udhëheqjes së institucioneve shtetërore demokratike, barazpesha e krijimit të karizmave të reja politike përmes barrikadimit në parti politike, vetëm sa mund ta ngadalësojë procesin e demokratizimit dhe të legjitimitetit! Athua kush duhet të ketë të drejtë në këtë rast?

Në kushtet dhe rrethanat e reja të krijuara gjatë fundshekullit të kaluar dhe fillimit të ktijë fillim shekulli për neve kosovarëve barra e bartjes së preokupimeve, synimeve e sidomos e vullnetit madhor kolektiv të kombit, në një personalitet të vetëm, qoftë edhe ai i tipit karizmatik i dalur nga lufta apo paqja, pa ndonjë përvojë (lexo system!) të dëshmuar në zhvillimin e kulturës politike, e sidomos pa ndonë koncept të qartë të emancipimit ekonomik, mund të ketë reperkusione të shumëfishta negative. Kësajë tragjike, do të thoshja të reperkusioneve negative, tani dhe në të kaluarën shqiptarët e Kosovës, përherë i kanë kontribuar dashtas e padashtas përmes sindromeve të bajraktarizmit, që qe hakmarr në disa momente historike të qenësimit të tyre politik.

Ky process I reperkusioneve, I përcolli edhe kombet më të mëdha, por dallimi qëndron në ate se ato ate e tejkaluan shumë më heret dhe shumë me më pak pasoja.

Në këtë kontekst, poqese do analizonim prospektin e udhëheqësit harizmatik, në kushtet dhe rrethanat e Kosovës së pasluftës, nuk është për të çuditur edhe gjithaq akti i rezonimit të sërishëm të opinionit (elektoratit të ardhshëm në zgjedhjet që do mbahën) shqiptar në të njejtat valë! Dëshmi për këtë ishte shkrimi i një analisti të jashtëm të botuar në të gjitha gazetat ditore në Kosovë, ku në bazë të analizave të ndryshme (të mbrendshme?!) në opinionin ende të frustruar të Kosovës, thuhet se; poqese do të organizoheshin zgjedhjet tani, z. Rugova do të shënonte një epërsi 4 me 1 ndajë Hashim Thaqit?!

Spjegimi sociologjik, për një “stagnacion” të tillë lëvizës në opinionin shqiptar në Kosovë, do të thoshnim pikëmbështetjen e vetë e kërkon jo në “moslëvizshmërin” e karizmës politike të liderit të LDK-së, z. Ibrahim Rugova në drejtim të animimit të mëtejmë të këtij opinioni tashma të shkapërderdhur nëpër partitë tjera politike, por parasëgjithash në “lëvizshmërinë” e gabuar të pandamit të tij, liderit të PDK-së, z. Hashim Thaqit, që pretendon të ngritet në shkallët e liderit të përgjithshëm në Kosovë.

Opinioni, i Kosovës, ende nuk ka arritur në aso shkalle sa të bëjë dallime cilësore përkitazi me programet dhe projeksionet politike, të cilat do t’i ofrohën atij si qytetar, grupacion, komunitet lokal, etj. gjatë procesit të zgjidhjes së alternativave të mundshme për të ardhmën e familjes, grupit klanit apo partisë së tij. Nuk është për t’u çuditur që edhe qytetari i Kosovës, sikurse edhe ai i shumicës së shteteve postkomuniste, perceptimin e ardhmërisë së interesave dhe ambicjeve të tija politiko-ekonomike e projekton ende më tepër me dioptrinë e individidualizimit karizmatik, se sa me ofertat programore partiake, ashtu siq veprojnë bie fjala vendet me traditë më të gjatë demokratike, që është një mangësi e tij normale.

Meqë, euforia e turmës mbi ndryshimet që kanë ndodhur rreth sajë si pasojë e luftës , nuk e toleron ate të veqohet edhe aq shumë nga ky diskurs të themi kushtimisht, ende dominues sidomos në ambientet rurale dhe në shumicën e popullsisë së Kosovës, atëherë asajë si mundësi i mbetet vetëm bashkangjitja në këtë diskurs fatëpajtues që për çdo ditë përpiqet ta ushqejë partia, apo blloku LDK-ist.

Në anën tjetër, blloku tjetër politik i personifikuar përmes karizmës së re, të Thaqit, e I identifikuar me PDK-në, përmes lojës imponuese, në rrethanat kur mungonte fuqia ( sidomos ajo; juridiko- politike, por jo edhe morale) egzekutuese e vendimeve të ndryshme që mirreshin jo aq shumë nga shkaku I ndonjë promovimi dhe dëshmimi para verdiktit të papërvojë për t’I notuar sjelljet dhe vendimet e marrura nga ky diskurs, sa nga shkaku i sigurisë dhe stabilitetit të qytetarëve dhe kërkesave të opinionit ndërkombëtar, para të njejtit individ apo qytetarë të Kosovës zbulon si të themi at argumentin kryesor të mospromovimit të sukseshëm të liderizmit në opinionin ende të pamsuar Kosovar, për efekte dhe rezultate konkrete të udhëheqësit të tyre.

Në zgjedhjet Parlamentare, shpresojmë se levë kryesore, që do t’i mbush kutitë e votimit të njërit apo tjetrit tip karizmatik në Kosovë, parasëgjithash do të bëhen jo më “faktet e misteriozitetit të karizmës” ( veti kjo që I karakterizon vetëm në fiset Tutsi në Ruandë!), ashtu siq pretendojnë të aludojnë disa analitikë të pavarur Kosovar, e as ato të “krijimi i fakteve të reja”, ashtu siq preferonin disa pseudokëshilltarë, por parasëgjithashë programi dhe mjeshtria e animimit të opinionit përmes Projekteve zhvillimore dhe premtimeve garantuese, se jeta, siguria, prona, etj. e qytetarëve të Kosovës do të garantohet me fuqinë e ligjit dhe vullnetin e sakrificat e këtyre kryeparëve! Lidhur me këtë fakt tejet të rëndësishëm, të përmendim psh. se sipas Cembridge History of American Literature; “ As politika, e as veprimet e tij nuk ia kanë dhënë Linkolnit pozitën e kryetarit të SHBA-ve, më 1860, por mënyra e të thënunit të gjërave. Në çdo revolucion, (sipas këtij rekomandimi, kursivi im F.M.) njerëzit që mund të shprehin diçka, mundën edhe ta udhëheqin atë”.

Iluzioni i praktikës së gjertanishme i”mosbërjes së asgjëje”, që dosido gjerë tani personifikohej me lidershipin e bllokut LDK-eist, të identifikuar përmes z. Ibrahim Rugova, në periudhën paraelektorale të ; demonstrimit të planeve dhe programeve, ecurive të mëtejme të shoqërisë qytetare të Kosovës dhe të imponimit të drejtëpërdrejt para zgjedhësve (përmes mjeteve të informimit; sidomos TV-s, dhe Radios), etj. do të mund definitivisht të rrënoheshin si fluskë sapuni, poqese nuk bëhen hulumtime të thukëta përkitazi me preokupimet dhe interesimet e njëmendëta të potencialit të vetë elektoral. Kurse e tërë kjo procedurë e identifikimit të; shkaqeve dhe pasojave duhet të bëhet përmes grupeve të ekspertve nga lëmit e ndryshme.

Përëndryshe parallogaritë e gabuara në shtabin e karizmës Rugoviane, ate do të mund ta shpjenin sërish në logjikën e ripërsëritjes së strategjisë së “misteriozitetit”, që më nuk ka asnjë arsye të mirë të pinë ujë!

Ngase, logjika e qytetarit të rëndomët të Kosovës tani pas shkuarjes së pushtetit represiv serb, më nuk do të orjentohet edhe gjithaq në preokupimet e mjegulluara kolektive siq janë; protektorati, pavarësia, demokracia (jo edhe gjithaq nga shkaku i mosinteresimit të tyre për këto probleme madhore, por nga shkaku i thjjesht i shfaqjes së tendencave të reja të cilat frustrimin e gjertanishëm do të mundohën ta kanalizojnë në drejtime më pragmatike dhe më pak (thënë kushtimisht!) të“rrezikshme” për qendrat e fuqisë politike ndërkombëtare!) por parasëgjithash do të fokusohet në problemet e përditshmërisë aktuale; rindërtim, siguri të pronës dhe pasurisë , administratë efektive që nuk do t’i lë njerzit të presin në rreshta për pensione, rroga, pagesa të ndryshme, furnizimin me ujë e rrymë, etj.

Natyrisht me zhvendosjen e interesimeve të qytetarëve të Kosovës, prej “preokupimeve madhore”, do të thoshja jo edhe aq tipike egzistenciale për natyrën e preokupimeve të qytetarit të sotëm Kosovar, në ato të përditshmërisë do të arrihet edhe shuerja e predispozitave për ideolatrinë e tipeve karizmatike në logjikën e politikës së Kosovës. Vendin e këtyre , do të thoshja “instituteve morale”, tani me kalimin e kohës dhe krijimin e parakushteve për një rezonim e frymarrje tjetërfare politike në Kosovë, dalngadal do të duhej ta zënin Institucionet e mirëfillta shtetërore demokratike, që do të dalin padyshim pas zgjedhjeve Parlamentare, ku qytetarët shumë shpejt do të kuptojnë rendësinë dhe peshën e votimit të tyre në kutiat e votimit.

Tekefundit, kjo tendencë e transformimeve të kësisojta rrënuese për tipat e shquar si karizmatik, nuk është vetëm dëshirë e ndonjë individi, grupacioni apo klani të theksuar politik në Kosovë, por është një rrugëtim dhe një standard i rafineruar të cilin kush më shum e kush më pak nga popujt e vendeve të ndryshme postkomuniste dhe atyre të botës e civilizuar e kanë shijuar dhe konsumuar me qindra e qindra vite.

Në anën tjetër, medojë poashtu se çështja e dilemës rreth, karizmës dhe liderizmit të vërtetë politik në Kosovë, edhe më tej do të mbetet e ushqehet edhe në kuloaret e qendrave të vendosjes politike ndërkombëtare, nga shkaku i dobisë shumë pragmatike; se ata duan të dijnë se me kend duhet të bisedojnë për ardhmërinë e Kosovës ! Qartësimi definitiv i këtij problemi, që është i mundshëm vetëm në zgjedhjet Parlamentare, këto qendra dosido i liron nga përgjegjësia e mëtejme e (mos)realizimit të objektivave: zhvillimore, politike, ekonomike, juridike, etj. që ia kanë parashtuar vetës në Kosovë. Kjo vlenë sidomos për OSBE-në, UNMIK-u, e më pak për KFOR-in.

Kështu, gjurmimi ad hoc rreth interesimit të opinionit të mbrendshëm e besa edhe atij të jashtëm lidhur me liderizmin, apo karizmën e vërtetë politike në Kosovë nuk duhet edhe gjithaq të bazohet në kalkulimet e ndryshme paragjykuese individuale apo grupore, në mënyrë që të mësohet e vërteta për këtë çështje. Sepse “balotazhat” e tilla kanë qëllime të caktuara të përfitimeve denigruese. Zbulimi i këtij fakti mbi liderizmin dhe karizmën e vërtetë, më tej kuptimin e vetë më interesant dhe më profitabil, e ruan poqese qysh tani inkuadrohet në; prosperitetin, mirëqenien, dhe realizimin e atyre synimeve (sidomos rreth definimit të legjitimitetit demokratik) të qytetarëve të Kosovës të cilët nesër në kutiat e votimit së bashku me fatin e tyre do të vendosin të përgjigjën saktësisht edhe në pyetjen se; Kush është lider i njëmendët i Kosovës? Thaqi, apo Rugova? Apo ndoshta një personalitet krejtësisht tjetër? Gjerë atëherë të presim…