Ēka i duhet sot Kosovės? Si t'i ndihmojmė ekonomisė kosovare dhe qytetarėve shqiptarė? Cfare tė bėjmė qė tė dalim nga kriza ekonomike? Kėto janė pyetje qė edhe ju, lexues tė nderuar, mund tė inkuadroheni, duke klikuar kėtu...!>>

Mirė se vini nė web faqen e Dr. Bedri Selmani!

I Dispozitat e pėrgjithshme

Neni 1.

Me kėtė Ligj rregullohet nxitja e investimeve vedore dhe tė huaja tė personave juridik ose tė zhvillimit dhe realizimit tė ekonomisė politike tė Kosovės, si dhe tė inkuadrimit tė saj nė rrjedhat e kėmbimit ndėrkombėtar nė rritjen e eksportit dhe forcimin e aftėsis konkuruese tė ekonomis kosovare.

Nxitja e investimeve nė kuptimin e kėtij Ligji ėshtė system i mavave nxitėse dhe lehtėsimeve (favorizimeve) tatimore dhe doganore.

Masat nxitėse, favorizimet tatimore dhe doganore tė rregulluara me kėtė Ligj kanė tė bėjnė me investimet nė veprimtarit ekonomike, nė qoftėse me kėtė sigurohet siguria ekologjike e veprimtaris si dhe njėri apo tjetri qėllim siq vijon:

Sjellja e paisjeve tė reja dhe tekonologjisė bashkohore,

Sjellja e proceseve tė reja prodhuese dhe e prodhimeve tė reja,

Punėsimi mė i madh dhe riedukimi i pė punėsuarėve,

Modernizimi dhe ngritja e afarizmit,

Zhvillimi i prodhimit me shkollė mė tė lartė tė pėrpunimit,

Rritja e eksportit,

Rritja e aktivitetit ekonomik nė rajonet e Kosovės nė tė cilat rritja ekonomike dhe punėsimi kanė mbetur nėn mesatarėn e vendit,

Zhvillimi i ofertave tė reja tė shėrbimeve,

Kursimi i energjis,

Forcimi i veprimtarive informatike,

Bashkpunimi me institucionet financiare ndėrkombėtare,

Pėrshtatja e ekonomis kosovare standardeve evropiane,

Neni 2.

Disa shprehje nė kuptimin e kėtij Ligji kanė d.m.th. siq vijon:

Investues: personat juridik ose fizik vendor dhe \ ose tė huaj, ose disa nga ata s’bashku tė cilėt investojnė s’paku 300000€ hyjn nė bartėsin e masave nxitėse pėr favorizimin tatimor dhe doganor.

Investime: vlera e gjėrave, e tė drejtave dhe obligimeve tė pėrcaktuara nė harmoni me standardet ndėrkombėtare tė kontabilitetit tė proklamuar, tė sjellura nė kapitalin themelor tė bartėsit tė masave nxitėse pėr favorim tatimor dhe doganor.

Bartėsit e masave nxitėse, pėr favorizimin tatimor dhe doganor: shoqėrit tregtare tė cilat i shfrytėzojn masat nxitėse, pėr favorizime tatimore dhe doganore. Favorizimet tatimore dhe doganore mund t’i shfrytėzojnė vetėm bartėsit e masave nxitėse, pėr favorizim tatimor dhe doganor tė regjistruara si shoqėri tregtare tė rithemeluara me regjistim tė veqant nga fushėveprimi i veprimtarisė pėr tė cilat shfrytėzohet lehtėsimet tatimore dhe doganore.

Ministria: Ministria pėr Ekonomi dhe Financa si ministri kompetent pėr punėt e nxitjės sė investimeve.

II. Masat nxitėse

Neni 3.

Masat nxitėse janė:

Dhėnja me qira, dhėnja e tė drejtave tė ndėrtimit, shitja ose dhėnja nė shfrytėzim tė pronave tė paluajtėshme dhe objekteve tjera infrasturkturore me kushte komerciale tė volitėshme, kurse nė raste tė caktuara edhe pa  pagesė, gjithėher duke u bazuar nė Ligjin pėr koncesione tė Kosovės e i cili ėshtė nė shėrbim tė nxitjės sė investimeve.

Ndihma pėr hapjen e vendeve tė reja tė punės.

Ndihma pėr riedukim profesional ose pėr rikfalifikim.

Ndihma pėr hapjen e vendeve tė reja tė punės, riedukimi profesional ose rikfalifikimi

Neni 4.

Bartėsit tė masave nxitėse pėr favorizime tatimore dhe doganore i cili siguron krijimin e vendeve tė reja tė punės dhe punėsim tė rijė, fondi pėr nxitjėn e hapjes sė vendeve tė reja tė punės dhe rikfalifikim tė punėsuarėve mund tė lejon mbulimin e shpenzimeve tė punėsimit me shumėn e njihershėme gjerė nė 1200 € pėr njė tė punėsuar.

Masat nxitėse nga pika 1. e kėtij neni mund tė shfrytėzohet vetėm pėr punėsime tė reja me kusht qė numri i tė punėsuarve nuk zvogėlohet mė sė paku nė tri vitet e ardhėshme.

Tė llogaritja e numrit tė hapjeve tė reja tė vendeve tė punės do tė mirret parasysh numri i vendeve tė punės tė mbyllura nė nddėrmarrjet tjera tė lidhura me investitorin e njejtė tė investimeve, nė kuptim tė kėtij Ligji.

Nė qoftėse investuesi investon nė riedukimin profesional ose nė rikfalifikimin e tyre, fond pėr nxitjen e hapjes sė vendeve tė reja tė punės dhe rikfalifikimin e tė punėsuarėve mundet me lejuar mbulimin e shpenzimeve tė riedukimit profesional ose tė rikfalifikimit nė lartėsin gjerė 50% tė atyre shpenzimeve

Pjesėmarrja nė shpenzime nga pika 1. dhe 4. tė kėtij neni sigurohen si mjete tė pakthyeshme ose kreditin me kushte tė volitėshme nga mjetet e fondit pėr nxitjen e hapjes sė vendeve tė punės dhe rikfalifikim tė punėsuarėve.

Fondi pėr nxitjen e vendeve tė reja tė punės dhe rikfalifikim tė punėsuarėve pėr nxitjen e masave vendos nė propozim tė Ministris pėr punė dhe mirėqenje sociale.

Mjetet pėr nxitėje

Neni 5.

Themelimi dhe puna e Fondit tė pronave tė paluajtėshme pėr nxitjen e investimeve dhe Fondit pėr nxitjen e hapjeve tė vendeve tė reja tė punės dhe rikfalifikimin e tė punėsuarėve do tė rregullohet me ligj tė posaqėm.

Gjerė te themelimi i fondeve nga pika 1. tė kėtij neni masat nxitėse do t’i lejoj Ministria dhe organet tjera kompetente siq ėshtė AKM-ja (Agjkencioni Kosovar i Mirėbesimit) dhe institucioneve tjera sipas veprimtarisė pėrkatėse.

Pėrparėsin pranė ndarjės sė masave nxitėse i kanė shoqėrit tregėtare ku nė aksionet e pronės dominon kapitali i personave juridik dhe fizik nga Kosova.

Organet nga pika 2. e kėtij neni tė cilat i lejojn masat nxitėse janė tė obligueshme tė udhėheqin evidencėn e lejeve tė dhėna kurse pėrmbajtjen dhe mėnyrėn e udhėheqjės sė evidencės do ta pėrcakton ministria e financave.

III. Favorizimi tatimor dhe doganor

Favorizimet tatimore

Neni 6.

Pėr investimet shuma e tė cilave ėshtė s’paku njėmilion euro (1000000€), tatimi nė fitim do tė paguhet mė shkalėn prej 7%, gjatė kohės dhjetė vjecare 10 nga viti i fillimit tė investimeve, me kusht qė gjatė kėsaj periudhe tė sigurohet punėsimi i mė s’paku 30 punėtorėve, duke filluar nga pėrfundimi i vitit tė parė tė investimeve.

Pėr investimet shuma e tė cilave ėshtė mė e lartė se dy milion euro (2000000 €), tatimi nė fitim do tė paguhet me shkallė prej 3%, pėr kohėn prej 10 vjetėsh nga viti i fillimit tė investimeve, me kusht qė nė kėtė periudhė tė siguron punėsimin e mė s’paku 75 tė punėsuarėve, duke filluar nga kalimi i vitit tė parė tė investimeve.

Pėr investimet shuma e tė cilave ėshtė mė e madhe se 5 milion euro, tatimi nė fitim paguhet me shkallėn 0% pėr kohėn prej 10 vjetėsh nga viti i fillimit tė investimeve, me ksuht qė nė kėtė periudhė tė sigurohet punėsimi i mė sė paku 75 tė punėsuarėve, duke filluar nga kalimi i vitit tė parė tė investimeve.

Shuma e pėrgjithėshme e favorizimit tatimor tė cilėn investitori mundėt ta shfrytėzon gjatė periudhės sė afatit tė shkallės sė tatimit nė fitim, e cila nuk mundet me kaluar shumėn e vetė tė investimeve, pėrcaktohet me shumėn apsolute tė ndryshimit tė shumės sė logaritur dhe tė shumės obliguese tė tatimit nė fitim tė llogaritur nė bazė tė Ligjit pėr tatimin nė fitim dhe shumės sė llogaritur nė bazė tė kėtij Ligji.

Kur bartėsi i masave nxitėse, tė favorizimeve tatimore dhe doganore e zvoglon numrin e tė punėsuarėve tė pėrcaktuar me dispozitat e nenit 4. tė kėtij Ligji nė pikat 1, 2, 3, tė kėtij neni i ndėrprehėn tė drejtat e shfrytėzimit tė kėtyre favoriteve pėr periudhėn e tėrsishėme pėr tė cilėn janė lejuar me obligim tė kėthimit tė mjeteve tė realizuara tė shfrytėzimit tė favoriteve tė smadhuara pėr shumėn e kamatės ndėrshkuese ligjore.

Bartėsit tė masave nxitėse pėr favorizim tatimor dhe doganor tė cilit i ndėrprehet e drejta e shfrytėzimit tė tyre nuk mundet qė pėrsėri t’i lejohet shfrytėzimi i tyre.

Struktura e investimeve

Neni 7.

Nė shumėn e investimeve nga neni 2. pika 1. dhe neni 6 pika 1, 2 dhe 3 nuk do tė llogaritet shuma e pjesės sė investimeve tė cilėn e pėrbėjnė tokat, si dhe ndėrtesat tė cilat janė mė tė vjetra se 3 vjet, dhe shfrytėzimi i mėparshėm i paisjeve, tė cilat bartėn si aksione.

Favorizimet doganore

Neni 8.

Me rastin e importit tė paisjeve tė cilat hyjnė nė pėrbėrje tė investimeve nga pika 3 tė nenit 1. tė kėtij Ligji nuk paguajn doganėn nė mallrat e importuara. Bartėsi i masave nxitėse, pėr favorizim tatimor dhe doganor ėshtė i obligueshėm qė nė mėnyrė paraprake ta dorėzoj listėn e paisjeve pėr mallėrat qė do tė importoj me qėllim qė organi pėrkatės i Ministrisė tė njejtėn t’ja pėrcjell tė vėrtetuar autoritetit doganor.

Neni 9.

Qeveria e Kosovės me propozim tė ministris kompetente mundet, me i rritė masat nxitėse, pėr favorizim tatimor dhe doganor tė rregulluara me kėtė Ligj, me e zgjatė kohėn pėr bartjen e humbjeve nga periudha paraprake e llogaritjes mė sė shumti 10 vjetė, nė rastet e iniciativave investuese me interes tė posaqėm ekonomik, duke marrė pėr bazė rėndėsin e investimeve pėr zhvillimin e tėrsishėm ekonomik dhe tė punėsimit, tė zhvillimit rajonal drejtėpeshues, tė zhvillimit tė rajoneve qė janė nė pėrkujdesje tė vecant institucionale dhe zhvillimit tė vetė degės ekonomike nė tė cilėn investohet.

Neni 10.

Personat juridik dhe fizik tė cilėt kanė pėr qėllim ta bėjnė kėrkesėn pėr lejimin e shfrytėzimit tė masave nxitėse, pėr favorizimin tatimor dhe doganor nė bazė tė kėtij Ligji pėr mėnyrėn, llojin, dhe shumėn e masave nxitėe pėr favorizimin tatimor dhe doganor, ja bėjnė raportin me shkrim Ministris pėr ekonomi dhe financa – Drejtoris Tatimore.

Nė bazė tė raportit paraprak tė dorėzuar Ministria e MEF-it nė bashkėpunim me ministrit tjera nė fushėveprimin e tė cilave bėn pjesė investimi i parashikuar, do tė vlesėsoj a mundet njė investim i tillė tė jetė bazė pėr arritjen e masave nxitse pėr favorizim tatimor dhe doganor, dhe pėr pikpamjet e vedimit tė vetė duhet ta lajmoron palėn kėrkuese mė sė voni 30 ditė nga pranimi i raportit paraprak.

Bartėsit e masave nxitėse pėr favorizim tatimor dhe doganor, obligohen qė gjatė periudhėės sė shfrytėzimit tė kėtyre masave dhe favorizimeve duhet ta dėrzojnė raportin vjetor Ministris pėr Ekonomi dhe Financa – Drejtoris Tatimore.

Raportet vjetore nga pika 3. tė kėtij neni dėrzohen gjer nė fund tė muajit mars tė vitit nė vijim pėr vitin e kaluar kalendarik.

Nė qoftėse bartėsi i masave nxitėse pėr favorizim tatimor dhe doganor nuk e dorėzon raportin me afat nga pika 4. e kėtij neni i ndėrprehet e drejta e shfrytėzimit tė masave nxitėse dhe favorizuese tė lejuara.

Pėrmbajtja e obligueshme tė raportit nga pika 1 dhe 3 tė kėtij neni me urdhėres e pėrcakton Qeveria e Kosovės.

Ministira pėr ekonomi dhe Financa – Drejtoria tatimore sipas nevojės sė kallzuar mundet me kryer kontrollėn e drejtpėrdrejtė dhe vėrtetimin e shfrytėzimit tė masvae nxitėse pėr favorizim tatimor dhe doganor tek bartėsit e masave nxitėse me qėllim tė zbulimit dhe sankcionimit eventual tė parregullėsive dhe joligjėshmėris.

IV Dispozitat ndėshkuese

Neni 11.

Ndėshkohet me shumė 10000 euro bartėsi i masave nxitėse pėr favorizim tatimor dhe doganor nė rastet kur:

Mjete e masave nxitėse pėr favorizim tatimor dhe doganor nuk i shfrytėzon nė harmoni me nenin 4, 6 dhe 8 tė kėtij Ligji.

Nuk dorėzon raportin vjetor me shkrim MEF-it Drejtoris tatimore nė harmoni me dispozitat e nenit 10 tė kėtij Ligji.

Duke u bazuar nė pikėn 1. tė kėtij neni ndėshkohet edhe personi pėrgjegjės si bartėsi i masave nxitėse pėr favorizim tatimor dhe doganor me shumėn prej 1500 gjer 10000 euro.

V. Dispozitat kalimtare dhe pėrfundimtare

Neni 12.

Obligohet Qeveria e Kosovės qė dispozitėn nga neni 10. pika 6 tė kėtin Ligji dhe nė konsultim me PSSP nė afatin prej 60 ditėve nga dita e hyrjes nė fuqi tė kėtij Ligji.

Obligohet Ministri pėr Ekonomi dhe Financa qė dispozitėn nga neni 5. pika 4. tė kėtij Ligji ta sjell nė afat prej 60 ditės nga dita e hyrjės nė fuqi tė kėtij Ligji.

Autorizohet ministri pėr ekonomi dhe financa qė sipas nevojės ta sjell rregulloren pėr jetėsimin e kėtij Ligji.

Neni 13.

Ky Ligj hyn nė fuqi 8 ditė pas miratimit nė parlament dhe shpalljes nga pėrfaqėsuesit special tė Kombeve tė Bashkuara.