|
Per:
1. Deputetet e Kuvendit te Kosoves,
2.
Komisionet kryesore te Kuvendit te Kosoves
Nga:
dr. sc. Bedri SELMANI, deputet,
Lenda:
Amandamentet e propozuara ne Projektligjin
per mbrojtjen e konsumatoreve.
Amendamenti 1.
Neni 3, te
riformulohet dhe te plotesohet siq vijon:
1. Me
kete Ligj rregbullohet mbrojtja e se drejtes themelore
te konsumatoreve prane blerjes se prodhimeve dhe
sherbimeve, si dhe pran formave tjera te pervetesimit
te prodhimeve dhe sherbimeve ne treg, te cilat jane:
a) e
drejta per mbrojetjen e interesave ekonomike te
konsumatoreve,
b) e
drejta per mbrojtjen nga rreziku per jete, shendet dhe
pasuri,
c) e
drejta e mbrojtjes juridike te konsumatorit,
d) e
drejta per informim dhe riedukim te konsumatoreve,
e) e
drejta ne bashkim te konsumatoreve me qellim te
mbrojtjes se interesit te tyre, e drejta ne perfaqesim
dhe pjesemarrje te perfaqesuesit te konsumatoreve ne
punen e organeve te cilat zgjidhin qeshtjet nga
interesi per konsumator.
2. Me
kete Ligj miratohen dispozitat e Programit Nacional
per mbrojtjen e konsumatoreve si dhe organet
kompetente te cilat mbrojn te drejtat dhe interesat e
konsumatoreve.
3. Te
drejtat e konsumatoreve munden te kufizohen ne raste
te jashtezakoneshme, me qellim te mbrojtjes se
interesit dhe te siguris se Kosoves, natyres,
rrethines njerezore dhe shendetit te njerezve, por jo
ne menyre qe konsumatoret t’i sjelle ne pozite te
pabarabarte.
Amendamenti 2.
Neni 6, te
plotesohet ne vazhdim pas pikes 2, ne radhitjen 3-te e
me tutje siq vijon:
3. I
ndalohet tregtarit dhenja e shenimeve personale te
konsumatorit, si dhe personit juridik ose fizik i
cili vepron mbrenda ndermarrjes se tregtarit
(koncernit), pa lejen paraprake te thekesuar dhe te
shkruar te konsumatorit.
4. Per
sherbimet e servisimit dhe mirembajtjes se prodhimit,
vlera e te cilit eshte me e larte se 50€, tregtari
duhet me dhene profature dhe urdher pune me pershkrim
te puneve, materialit dhe pjeseve te perdoruar per
servisim. Urdherin e punes e nenshkruan tregtari dhe
konsumatori, kurse nje kopje te urdherit per pune
duhet t’i dorezohet konsumatorit.
5. Ne
qofte se situatat nga pika 4. te ketij neni, gjate
servisimit lajmrohet nevoja per pune plotesuese dhe
ngjitjes se pjeseve plotesuese (zgjerimi i urdherit te
punes), tregtari duhet qe paraprakisht te merre
pelqimin me shkrim nga konsumatori ne qofte se me
zgjerimin e urdherit per pune çmimi ngritet me teper
se pese per qinde (5%).
Amendamenti 3.
Neni 9. te
riformulohet dhe te plotesohet siq vijon:
1.
Tregtari duhet qarte, lexueshem dhe ne vend te dukshem
te thekson shumen e percaktuar te çmimit me pakice, te
prodhimit ose sherbimit te cilin e ofron dhe te
pjeseve rezerve te cilat i shet me sherbimet, si dhe
ta paraqet se çmimi eshte ne EURO.
2. Çmimi
i shitjes me pakice i prodhimeve dhe sherbimeve, çmimi
me pakice per njesi matese te prodhimit, te tersive
prodhuese ose te nje sasie te caktuar te prodhimit,
jane çmime perfundimtare per konsumatorin.
3. Me
çmim per njesi matese konsiderohet çmimi per nje
kilogram, çmimi per nje liter, nje meter, nje meter
kateror ose nje meter kube, te prodhimit ose disa
njesi tjera te sasive te cilat shfrytezohen ne
pergjithesi ose perhere tek shitja e prodhimeve ne
disa pjese te Kosoves.
4.
Perveq çmimit te shitjes me pakice, gjithashtu tek
prodhimet qe paraprakisht eshte kryer paketimi
konsumues duhet gjithashtu te theksohet qarte,
lexueshem dhe ne vend te dukshem çmimi per njesin
matese te prodhimit te njejte, ne qoftese jane
paketimet matese dhe njesit matese te ndryshme.
5. Tek
prodhimet ne gjendje te lire (te shperndare – refuze)
theksohet çmimi per njesi ne vendin e shitjes se
prodhimit.
6.
Çmimin per njesi matese nuk eshte e nevojshme te
theksohet tek prodhimet paraprakisht te paktetuara ne
qofte se eshte e njejte me shitjen e çmimit me pakice
te prodhimit, si dhe jo per prodhimet tek te cilat te
dhenat duke pasur per baze vetite e prodhimit, nuk
kane kuptim ose mund te krijojn pakjartesi.
7. Ne
qoftese me dispozita tjera eshte e caktuar theksimi i
te dhenave per neto peshen, per prodhimet paraprake te
paketuara eshte e mjaftueshem qe per neto njesin
matese te theksohet çmimi.
8. Çmimi
i shitjes me pakice duhet te shkruhet ne prodhim,
gjegjesisht ne ambalazh dhe ne vendin e shitjes se
prodhimit, si dhe ne prodhimin e ekspozuar. Ne
prodhim, perveq çmimit nga pika 2. e ketij neni nuk
guxojn te thekesohen çmime tjera, perveç ne rastet e
lirimit, te zbritjes ne rastet bankrotimit te
ndermarrjes. Çmimet per njesi matese te prodhimeve
paraprakisht te paketuara theksohen ne vendin e
shitjes se prodhimit.
9.
Dispozitat e pikes 8. te ketij neni nuk aplikohen per
ankandet publike, te shitjes se veprave artistike si
dhe ne çmimin e sherbimeve te caktuara me dispozita
tjera. Gjithashtu nuk aplikohen as per shoqerit e
vogela tregtare,per zejtaret dhe tregtaret individual,
qe kane te punesuar me pak se pese punetore.
Amendamenti 4.
Neni 12, te
plotesohet pas pikes 6 ne vazhdim me piken 7. siq
vijon:
7.E kunderta
me dispozitat per marrdhenjet e kontrates, pagesa e
obligueshme e konsumatroit te cilen ai e paguan per
mes postes, bankes ose te ndonje institucioni tjeter
te qarkullimit te pagesave konsiderohet se eshte
plotesuar ne diten kur institucioni i tille e ka
pranuar nga konsumatori urdherin per pagese.
Amendameti 5.
Neni 13. te
fshiet dhe te riformulohet siq vijon:
Ne
qoftese tregtari e shete prodhimin i cili ka te meta
ose gabime ose te cilet i skadon afati i perdorimit,
duhet qe prodhimin e tille fizikisht ta ndane nga
prodhimet tjera dhe qarte, dukshem dhe lexueshem duhet
shenuar ne prodhim dhe ne vendin e shitjes qe ka te
bej me shitjen e prodhimit me te meta ose gabime, ose
me shitjen e prodhimit te cilit do t’i kalon afati i
perdorimit.
Amendameti 6.
Neni 18, te
fishihet (perfshihet ne amendametin 5.)
Amendamenti
7.
Neni 20.
plotesim, pas pikes 3, te vazhdohet me piken 4 dhe 5
si vijon:
“4. Paketimi
ne forme te torbave plastike dhe formave tjera te
cilat e kane te shkruar logon dhe\ose emrin e
prodhuesit ose tregtarit, konsiderohet si mjet
promovues. Paketimin e tille tregetari nuk ka te
drejte ta paguan”.
5. Tregtari
i cili me rastin e ofertes se prodhimit ose sherbimit,
konsumatorit i premton fitim ne forme te shperblimit
ose jep deklarata tjera te njejta duke krijuar
binjdjen tek konsumatori se e ka fituar shperblimin e
deklaruar, tregtari eshte i obliguar me e dorezue
prodhimin e dedikuar per shperblim me kusht qe me kete
mos t’i sjell ne pozite te pavoliteshme tregtaret
tjere te cilet ofrojne prodhime ose sherbime te
njejta.
Amendamenti 8.
Neni 25, te
riformulohet siq vijon:
1. Ne
kuptim te ketij ligji, shitja e sherbimeve publike
konsumatoreve si jane : energjia elektrike, sherbimet
e energjis se nxemjes qendrore, sherbimet publike te
telekomunikacionit, sherbimet postare, sherbimet e
transportit te udhetareve ne qarkullimin urban dhe
nderurban, furnizimi me uje te pijshem dhe te
kanalizimit te ujrave te papasterta dhe mirembajtjes
se pastertise nga mbeturinat, konsiderohen si sherbime
publike.
2.
Shitja e sherbimeve publike konsumatoreve, kur natyra
e ketij sherbimi e lejon, duhet te jete e llogaritur
sipas konsumit ne periudhen llogaritese, duke aplikuar
sistemin tarifor, te bazuar ne dispozita te veqanta.
3.
Tregtari duhet konsumatorit t’ia mundeson njoftimin
paraprak me te gjitha kushtet e shfrytezimit te
sherbimeve publike dhe ato kushte i lajmron
publikisht.
4.
Organet te cilat vendosin per obligimet dhe te drejtat
e konsumatoreve, duhet te themelojn organe
keshilledhense ne te cilat do te inkuadrohen edhe
perfaqesuesit e shoqates se konsumatoreve, ku vendimet
miratohen pase marrjes se mendimit nga organi
keshilledhenes, ne menyre transparente objektive dhe
jo diskriminuese.
5.
Tregtari i cili ofron sherbime publike eshte i
detyrueshem ta themelon komisionin e besueshem per
reklamacionin nga konsumatoret ne te cilen duhet te
perfaqesohen perfaqesuesit e shoqates per mbrojtjen e
konsumatoreve. Komisioni duhet ne forme te shkruar
t’ju pergjigjet konsumatoreve per reklamcionin e
pranuar.
Amendamenti 9.
Neni 26. te
riformulohet siq vijon:
Tregtari i
cili ofron sherbime publike permes rrjetit shperndares
(distributiv) duhet t’ju mundeson konsumatoreve kyqjen
ne rrjetin shperndares (distributiv) dhe shfrytezimin
e kyqjes, rrjetit dhe sherbimeve ne menyre
jodiskriminuese, nen kushtet paraprakisht te njohura
dhe kushtet e kontraktuara.
Amendamenti 10
Neni 27. te
riformulohet dhe te plotesohet siq vijon:
Tregtari
duhet t’i permbahet ne menyre te detyruar standardeve
dhe kualitetit te sherbimeve publike te ofruara ne
harmoni me dispozitat e veqanta.
Amendamenti 11.
Neni 28, te
riformulohet dhe te plotesohet siq vijon:
Kontrata per
shfrytezimin e sherbimeve te kyqjes dhe\ose qasjes ne
rrjetin publik te telekomunikacionit, tregtari
gjegjesisht ofruesi i sherbimeve, duhet qe te
nenshkruaj kontrate ne forme te shkruar. Kontrata
duhet te permbaj s’paku keto te dhena;
a) Emrin
dhe adresen e dhenesit te sherbimeve
b)
Sherbimet te cilat ofrohen, nivelin e cilesis se
sherbimit te cilen e ofron, si dhe kohen e kyqjes se
kryer,
c)
Sherbimet e mirembajtjes te cilat ofrohen,
d) Çmimi
dhe tarifat e sherbimeve te kontraktuara,
e)
Kohezgjatja e kontrates dhe kushtet e ripertrirjes dhe
te refuzimit te kontrates,
f)
Kompenzimi ose menyra e kthimit te mjeteve, ne qoftese
nuk eshte plotesuar niveli i kontraktuar i cilesise se
sherbimeve,
g)
Menyra e zgjidhjes se kontesteve.
Amendamenti 12.
Neni 29, te
riformulohet dhe te plotesohet siq vijon:
1.
Tregtari, gjegjesisht dhenesi i sherbimeve te
telekomunikacionit, duhet qe konsumatorit me kerkesen
e tije, t’i mundeson pranim pa pages per disa lloje te
caktuara te thirrjeve dalese, gjegjesisht te thirrjeve
ne numra te llojit te caktuar.
2.
Tregtari, gjegjesisht dhensi i sherbimeve te
telekomunikacionit, duhet qe konsumatorit t’i mundeson
pagesen e qasjes ne rrjetin publik te
telekomunikacionit dhe shfrytezimin e sherbimeve
publike folese ne menyre paraprake.
3. Me
qellim te shmangejes se kontesteve me konsumator,
tregtari, gjegjesisht dhenesi i sherbimeve publike
folese, duhet t’i mundesoj konsumatorit mbikqyrjen dhe
kontrollen e shpenzimeve te krijuara duke shfrytezuar
sherbimet publike folese ne mjetin e palevizshem
telekomunikues.
Amendamenti 13.
Kapitulli
IV, te ndryshohet siq vijon:
BARTeSIT E MBROJTJeS Se KONSUMATOReVE
Programi
Nacional i mbrojtejs se konsumatoreve
Amendamenti
14.
Neni.33,34,dhe 35te fshihen (te pa nevojshem)
Amendamenti
15.
Neni 36. te
riformulohet dhe te plotesohet siq vijon:
1. Me
Programin Nacionl te mbrojtjes se konsumatoreve
percaktohen themelet e politikes se mbrojtjes se
konsumatoreve ne periudhen e caktuar dhe kryen
zgjidhjen dhe tersin e puneve prioritare ne lemin e
mbrojtjes se konsumatoreve, e cila do te financohet
nga bugjeti. Programi Nacional per mbrojtjen e
konsumatoreve e miraton Parlamenti i Kosoves, ne
propozim te Qeveris se Kosoves, per periudhen prej dy
viteshe.
2.
Parlamenti i Kosoves do ta miraton Programin Nacional
te mbrojtjes se konsumatoreve me se largeti gjasht
muaj nga dita e hyrjes ne fuqi te ketij Ligji.
3.
Qeveria e Kosoves, nje here ne vit me rastin e Dites
Boterore per drejtat e konsumatorit, i raporton
Parlamentit te Kosoves per realizimin e politikes ne
mbrojtjen e konsumatoreve nga Programi Nacional per
vitin e shkuar.
4. Punet
lidhur me jetesimin e politikes per mbrojtjen e
konsumatoreve, perkatesisht percjelljen dhe evidencen
e puneve te kryera nga Prgarami Nacional per mbrojtjen
e konsumatoreve e udheheq Ministria per Tregeti dhe
Industri.
Amendamenti 16.
Neni 38, te
riformulohet dhe te plotesohet siq vijon:
1.
Mbrojtja e konsumatoreve jetesohet per interesin
publik, kurse jetesimin e kesaj mbrojtje e sigurojne
institucionet e Kosoves.
2.
Organet te cilat i ndajn koncesionet per kryerjen e
sherbimeve publike, furnizimin me energji, transportin
urban dhe nderurban, sherbimet publike komunale dhe
sherbimet telekomunikuese folese, jane te obliguara
te sigurojn qe koncesionari te ofron sherbime ne
menyre sociale te pershtateshme duke pasur parasyshe
qe personat me te ardhuar te dobeta ose me nevoja te
posaqeme sociale do te munden t’i shfrytezojne keto
sherbime publike.
3.
Organet kompetente te administrates qendrore,
regjionale dhe lokale jane te obliguara qe t’i krijojn
kushtet per konkurimin ne treg ne lemit e sherbimeve
publike. Ne kushtet monopole te kryerjes se ketyre
sherbimeve organet kompetente jane te obliguara te
sigurojne qe sherbimet publike te kryehen ne menyre te
pershtatshme sociale, duke llogaritur qe personat me
te ardhura te dobeta ose me nevoja te posaqme sociale
munden t’i shfrytezojne keto sherbime publike.
Amendamenti 17.
Neni 38, te
riformulohet dhe te plotesohet siq vijon:
Keshilli per
mbrojtjen e konsumatoreve.
1.
Qeveria e Kosoves, ne propozim te Ministrit per
Tregeti dhe Industri, emron Keshillin per mbrojtjen e
konsumatoreve te cilin e perbejne perfaqesuesit e
organeve qendrore, Lidhja e Shoqatave per mbrojtjen e
konsumatoreve, Oda Ekonomike e Kosoves, Shoqata e
Punedhensve te Kosoves si dhe ekspertet e njohur nga
lemia e mbrojtjes se konsumatoreve. Nje e treta e
anetareve te Keshillit per mbrojtjen e konsumatoreve
Qeveria e Kosoves i emron nga perberja e shoqatave per
mbrojtjen e konsumatoreve.
2.
Keshilli per mbrojtjen e konsumatoreve eshte organi
keshilledhenes i Ministrit per Tregeti dhe Industri.
Keshillin e kryeson Ministri ose personi te cilin ai e
autorizon.
3.
Keshilli per mbrojtjen e konsumatoreve i jep mendime
Ministrit per Tregeti dhe Industri per propozimin e
Programit Nacional per mbrojtjen e konsumatoreve, te
cilin Ministria e perpunon per Qeverin e Kosoves.
4.
Propozimin e raportit vjetor per realizimin e
Programit Nacional te mbrojtjes se konsumatoreve,
Qeveris se Kosoves ja jep Ministria per Tregeti dhe
Industri, ne baze te mendimit te Keshillit per
mbrojtjen e konsumatoreve.
5. Puna
e Keshillit per mbrojtjen e konsumatoreve eshte
publike. Keshilli e sjell rregulloren per punen e
vete.
6.
Antaret e Keshillit per mbrojtjen e konsumatoreve
paguhen per pjesemarrjen ne punen e keshillit.
Lartesin e pageses e percakton Ministri, kurse mjetet
per pagese sigurohen nga buxheti.
7.
Vendimi per mbrojtjen e konsumatoreve duhet te
shpallet ne “Gazeten Zyrtare”.
Amendamentet i paraqet :
dr.sc Bedri Selmani, Deputet |
